rejoice, be glad,
χαίρω, Il. 7.191 , etc.;3 pl.imper.
A.
χαιρόντων
E. HF 575
:impf., Ep.
χαῖρον
Il. 14.156
, Ion.
χαίρεσκον
18.259
:fut.
χαιρήσω
20.363
, Hdt. 1.128 , Ar. Pl. 64 , And. 1.101 , Arr. An. 5.20.6 ; Ep. redupl.inf.
κεχᾰρησέμεν
Il. 15.98
; laterχᾰρῶ v.l. in
Apoc. 11.10 :aor.
ἐχαίρησα
Plu. Luc. 25
:pf.
κεχάρηκα
Ar. V. 764
,part.
-ηκώς
Hdt. 3.42
, etc., Ep. acc.κεχᾰρηότα,pl.-ότας,
Il. 7.312 , Hes. Fr. 77 :— Med. (in same sense),χαίρομαι,noted as a barbarism in Ar. Pax 291 (v. Sch.), but found in BCH 36.622 (Perinthus, writtenχέρ-), Alex.Aphr. Pr. 1.20 , al.:fut. χᾰρήσομαιPs.- Luc. Philopatr. 24 , (συγ-) Plb. 30.18.1 , D.S. 31.15 ; Dor.
χαρησοῦμαι
Pythag. Ep. 3.7
;χᾰροῦμαιLXXZa. 4.10 , (κατα-) ib. Pr. 1.26 ; Ep.
κεχᾰρήσομαι
Od. 23.266
:aor. 1 part.
χαιρησάμενος
BGU 742 ii 3
(ii A. D.): Ep.
aor.1
χήρατο
Il. 14.270
; ἐχ-
Opp. C. 1.509
, etc.;part.
χηράμενος
AP 7.198
( Leon. ): Ep. redupl.aor. 2,3 pl.
κεχάροντο
Il. 16.600
( χάροντο
Q.S. 6.315
); opt.3 sg.and pl.κεχάροιτο, -οίατο,
Od. 2.249 , Il. 1.256 :— Pass. (in same sense),aor. 2 ἐχάρην[ᾰ]
7.54 , etc., Ep.
3 sg.
χάρη
5.682
, 13.609 ;subj.
χᾰρῇς
Pl. R. 606c
; opt. χᾰρείη
Il. 6.481
;inf.
χᾰρῆναι
Simon. 164
;part.
χᾰρείς
Il. 10.541
, Sapph. 118 , Pi. I. 6(5).10 , Ar. Th. 981 (lyr.), etc.;pf.
κεχάρημαι
h.Bacch. 7.10
, E. IA 200 (lyr.), Ar. V. 389 (anap.);part.
κεχαρμένος
E. Or. 1122
, Tr. 529 (lyr.), Cyc. 367 (lyr.):plpf. 3 sg.and pl.κεχάρητο, -ηντο,
Hes. Sc. 65 , h.Cer. 458 :—rejoice, be glad,
Il. 3.111 , 21.347 , etc.; γραῦς ἥδε οἰνοφόρος κεχαρημένη ὧδε κάθηται
IG 12(8).679
(Scyros,ii B. C.): χ. θυμῷ
Il. 7.191
, al.; ἐν θυμῷ
24.491
, Od. 22.411 ; φρεσὶν ᾗσι
Il. 13.609
; φρένα
6.481
;χ. νόῳ to rejoicein wardly, Od. 8.78 ; χαίρει δέ μοι ἦτορ
Il. 23.647
; αὐτὰρ ἐμὸν κῆρ χ.
Od. 4.260
; χ. καὶ γελᾶν
S. El. 1300
; ἥδομαι καὶ χαίρομαι κεὐφραίνομαι
Ar. Pax 291
; opp.λυπεῖσθαι,
A. Fr. 266.3 , S. Aj. 555 , etc.; opp.ἀλγεῖν,
Id. Tr. 1119 . —Constr.,
1. c. dat. rei,rejoice at, take pleasure ina thing, νίκῃ
Il. 7.312
; φήμῃ
Od. 2.35
; δώρῳ
Hes. Op. 358
; μόλπᾳ
Sapph. Supp. 25.5
, cf. S. OT 1070 , Pl. Mx. 238d , etc.: c. dat. pers., χαῖρε . . ἀνδρὶ δικαίῳ
Od. 3.52
; with apart.added, χάρη δ' ἄρα οἱ προσιόντι
Il. 5.682
, cf. 24.706 , Od. 19.463 : with Preps., χαίρειν ἐπί τινι
S. Fr. 926
, X. Mem. 2.6.35 , Cyr. 8.4.12 , Isoc. 2.30 , Pl. Lg. 739d , etc.; πρὸς τοῖς παιδικοῖς
Eup. 327
; with apart.added, ἐπ' ἐξεργασμένοις κακοῖσι χ.
E. Ba. 1040
, cf. 1033 : rarely ἔν τινι
A. Eu. 996
(lyr.), S. Tr. 1119 : also c. dat. modi,χ. γέλωτι express one's joyby laughter, X. Cyr. 8.1.33 .
b. of a plant, χαίρει ὑφάμμοις χωρίοις
Thphr. HP 6.5.2
; also ἡ κύστις χ. τῇ χολῇ
Gal. 19.646
.
2. rarely c. acc., with apart.added, χαίρω δέ ς' εὐτυχοῦντα
E. Rh. 390
; τοὺς γὰρ εὐσεβεῖς θεοὶ θνῄσκοντας οὐ χ.
Id. Hipp. 1340
;χαίρω ς' <ἐλθόντα> Id. Fr. 673 (this usage is said to be Oropian, EM 808.4 ).
b. with a neut.Adj., ταὐτὰ λυπεῖσθαι καὶ ταὐτὰ χαίρειν τοῖς πολλοῖς
D. 18.292
: c. acc. cogn., ἁπλῆν χαίρειν ἡδονήν
Arist. EN 1154b26
; χ. ἀνδραπόδων τινὰ χαράν
Plu. 2.1091e
.
3. c.part.,χαίρω . . τὸν μῦθον ἀκούσας I rejoice athaving heard,am glad tohear, Il. 19.185 , cf. 7.54 , 11.73 ; χαίρουσιν βίοτον νήποινον ἔδοντες
Od. 14.377
, cf. 12.380 , Hes. Op. 55 ; χαίρω . . κόμπον ἱείς
Pi. N. 8.49
; χαίρεις ὁρῶν φῶς, πατέρα δ' οὐ χαίρειν δοκεῖς;
E. Alc. 691
; χαίρω φειδόμενος
Ar. Pl. 247
; θωπευόμενος χαίρεις
Id. Eq. 1116
(lyr.), cf. Pl. Smp. 191e , etc.
b. c.part. pres.,delight indoing,to be wontto do, χρεώμενοι χαίρουσι
Hdt. 7.236
, cf. S. Ph. 449 , Ar. V. 764 , Pl. Prt. 318d , 346c , 358a .
4. χαίρειν ὅττιorὅτι. . , Od. 14.51 , 526 , Pi. N. 5.46 ;ἐχάρην καὶ ἐθρασυνάμην ὅτι ἔμαθον. . Metrod. Fr. 42 ;χ. οὕνεκα. . Od. 8.200 .
II. with negat., esp. withfut.,οὐ χαιρήσεις thou wiltorshaltnotrejoice,i.e.thou shaltnotgo unpunished, shalt repentit, Ar. Pl. 64 ; οὐ χαιρήσετον
Id. Eq. 235
; so οὐδέ τιν' οἴω Τρώων χαιρήσειν
Il. 20.363
, cf. 15.98 , Od. 2.249 , Ar. V. 186 ;ἀλλ' οὐδ' ὣς Κῦρός
γε χαιρήσει
Hdt. 1.128
; with an interrog., σὺ . . χαιρήσειν νομίζεις;
Plu. Alex. 51
: rarely with other tenses, ὅπως ἂν μὴ χαίρωσιν.
D. 19.299
; οὐκ ἐχαίρησεν
Plu. Luc. 25
: for a similar use of thepart.,v.infr. IV. 2 .
III. freq. in imper.χαῖρε,dualχαίρετον,pl.χαίρετε,as a form of greeting,
1. at meeting,hail, welcome(esp. in the morning, acc. to D.C. 69.18 , cf. Luc. Laps. ), Il. 9.197 , Od. 13.229 , etc.; χαῖρε, ξεῖνε, παρ' ἄμμι φιλήσεαι
1.123
; strengthd., οὖλέ τε, καὶ μάλα χαῖρε, θεοὶ δέ τοι ὄλβια δοῖεν
24.402
; χαῖρέ μοι
Il. 23.19
, cf. S. OC 1137 ; repeated, A. Eu. 996 , 1014 (both lyr.), S. Aj. 91 , etc.; χαῖρ' ὡς μέγιστα, χαῖρε
Id. Ph. 462
; in greeting one's native land, the sun, etc., A. Ag. 508 , 22 , S. Ph. 1453 (anap.).
b. sts. implied in the use ofχαίρω, κῆρυξ Ἀχαιῶν, χαῖρε. . Answ.χαίρωIaccept the greeting,
A. Ag. 538 ;νῦν πᾶσι χαίρω, νῦν με πᾶς ἀσπάζεταιIhear the word χαῖρεfrom all, S. OT 596 : so ininf.,τὸ χαίρεινdub. l. in Pl. Chrm. 164e ;χαίρειν δὲ τὸν κήρυκα προὐννέπωI bid himwelcome,
S. Tr. 227 ; προσειπών τινα χ. οὐκ ἀντιπροσερρήθη
X. Mem. 3.13.1
; butχαίρειν τἄλλ' ἐγώ ς' ἐφίεμαιI bid theehave thy pleasure,
S. Aj. 112 .
c. inf.alone at the beginning of letters,Κῦρος Κυαζάρῃ χαίρειν(sc.λέγει) X. Cyr. 4.5.27 , cf. Theoc. 14.1 ; used by Alexander the Great to Phocion as a mark of respect, Duris 51J.
2. at leavetaking,fare-thee-well,
Od. 5.205 , 13.59 , 15.151 ; χαῖρε πόλλ' ὦδελφέ
Ar. Ra. 164
; pl., χαίρετε πολλάκι
Theoc. 1.144
; freq. put into the mouth of the dying, S. Aj. 863 , Tr. 921 , Pl. Phd. 116d , etc.: hence in sepulchral inscriptions, IG 7.203 , etc.
b. hence, imper.χαιρέτω, χαιρόντων, have done with . . , away with. . , εἴτ' ἐγένετο ἄνθρωπος εἴτ' ἐστὶ δαίμων, χαιρέτω
Hdt. 4.96
; χαιρέτω βουλεύματα τὰ πρόσθεν
E. Med. 1044
, χαιρόντων πόνοι
Id. HF 575
; cf. Pl. Smp. 199a , Lg. 636d , 886d .
c. ἐᾶν χαίρειν τινάorτι dismiss from one's mind, put away, renounce,
Hdt. 6.23 , 9.41 , Ar. Pl. 1187 , Pl. Phd. 63e , Prt. 348a , X. An. 7.3.23 , etc.; συχνὰ χ. ἐᾶν τινα
Pl. Phlb. 59b
; ἐλευθερίαν μακρὰ χ. ἐᾶν
Luc. Apol. 3
; μακρὰ χ. εἰποῦσα
Ael. VH 12.1
; πόλλα μοι τὰν Πωλυανάκτιδα παῖδα χαίρην
Sapph. 86
; τὴν Κύπριν πόλλ' ἐγὼ χαίρειν λέγω
E. Hipp. 113
, cf. 1059 , Pl. Tht. 188a ; χ. κελεύων πολλὰ τοὺς Ἀχαρνέας
Ar. Ach. 200
; εἰπεῖν χαίρειν τινά
Ath.Mitt. 56.131
(Milet., Hellenistic), cf. Luc. Dem.Enc. 50 ; χαίρειν προσαγορεύειν
Ar. Pl. 322
(metaph. in Pl. Lg. 771a ); χαίρειν προσειπεῖν
Eup. 308
: less freq. c. dat. pers. (never withἐᾶν χ.) , πολλὰ χαίρειν ξυμφοραῖς καταξιῶ
A. Ag. 572
(nisi leg.ξυμφοράς) ; φράσαι . . χαίρειν Ἀθηναίοισι
Ar. Nu. 609
(troch.); πολλὰ εἰπόντα χ. τῷ ἀληθεῖ
Pl. Phdr. 272e
, cf. Phd. 64c , R. 406d , X. HG 4.1.31 (codd., fort.ἀλλήλους), Jul.
ad Them.
255a .
3. on other occasions, as in comforting,be of good cheer,
Od. 8.408 ; at meals, 4.60 , 18.122 ;χαῖρε, γύναι, φιλότητι good luck beon our union, 11.248 ; εὐχωλῇς χαίρετε
13.358
: χαῖρε ἀοιδῇ
h.Hom. 9.7
.
IV. part.
χαίρων glad, joyful,
Il. 1.446
, etc.; χαίροντα φίλην ἐς πατρίδ' ἔπεμπον εἰς Ἰθάκην
Od. 19.461
; χαίροντι φέρειν . . χαίρων
17.83
;λυπούμενοι καὶ χαίροντεςin sorrow andin joy,
Arist. Rh. 1356a16 : alsopf. part.
κεχαρηκώς
Hdt. 3.27
, 42 , etc.
2. joined with another Verb,safe and sound, with impunity, χαίροντα ἀπαλλάσσεινib. 69 , cf. 9.106 , D. 24.153 ; more freq. with a neg.,οὐ χαίρων to one's cost,
οὐ χαίροντες γέλωτα ἐμὲ θήσεσθε
Hdt. 3.29
; οὔ τι χαίρων . . ἐρεῖς
S. OT 363
, cf. Ant. 759 , Ph. 1299 , E. Med. 398 , Ar. Ach. 563 , Pl. Grg. 510d ; οὐ γὰπ . . χαίρων τις . . τοὐμὸν ἀλγυνεῖ κέαρ
Eup. 90
; οὔτε χαίροντες ἂν ἀπαλλάζαιτε
X. An. 5.6.32
; also οὔτι χαιρήσων γε σύ
Ar. V. 186
; cf. supr. 11 .
3. in the same sense as imper. (supr. 111 ),σὺ δέ μοι χαίρων ἀφίκοιο fare-thee-well,and may'st thou arrive, Od. 15.128 , cf. Theoc. 2.163 ;χαίροις' ἔρχεοgo thy wayrejoicing,
Sapph. Supp. 23.7 ;ἀλλ' ἑρπέτω χαίρουσαlet her gowith a benison,
S. Tr. 819 ;χαίρων ἴθι fare-thee-well,
E. Alc. 813 , Ph. 921 ; χαίρουσα . . στεῖχε
Id. Hipp. 1440
.
4.
τὸ χαῖρον τῆς ψυχῆς
Plu. 2.136c
, 1089e .
V. Astrol., of a planet, occupy the position appropriate to another of its ownαἵρεσις,
Serapio in Cat.Cod.Astr. 8(4).230 , Ptol. Tetr. 51 , Vett.Val. 63.6 , Man. 2.348 . (Cf. Skt.háryati'take pleasure in', Umbr.heriest'will wish', Lat.horior.)
