χράω (B). A. FORMS: contr. χρῇ S. El. 35 , Ion. χρᾷ Hdt. 1.62 (also Luc. DMort. 3.2 ); inf. χρᾶν Hdt. 8.135 (also Luc. Alex. 19 ); Ion. part. χρέων h.Ap. 253 , fem. χρέωσα Hdt. 7.111 ; Ep. χρείων Od.
χράω(B). A. FORMS: contr.
A.
χρῇ
S. El. 35
, Ion.
χρᾷ
Hdt. 1.62
(also Luc. DMort. 3.2 );inf.
χρᾶν
Hdt. 8.135
(also Luc. Alex. 19 ); Ion.
part.
χρέων
h.Ap. 253
, fem. χρέωσα
Hdt. 7.111
; Ep.
χρείων
Od. 8.79
, h.Ap. 396 :impf.
ἔχραον
Pi. O. 7.92
( v.l. ἔχρεον ), A.R. 2.454 ;3 sg.
ἔχρη
Tyrt. 3.3
, Hermesian. 7.89 , (ἐξ-) S. OC 87 :fut.
χρήσω
h.Ap. 132
, Hdt. 1.19 , A. Ag. 1083 :aor.
ἔχρησα
Hdt. 4.156
, etc.:— Pass. ,aor.
ἐχρήσθην
Id. 1.49
, etc.:pf. κέχρησμαι( v.l. κέχρημαι ) Id. 4.164 , 7.141 :plpf. ἐκέχρηστο( v.l. ἐκέχρητο ) Id. 2.147 , 151 , 3.64 , etc.:— Med. , χρῶμαι
Th. 1.126
, etc., Ion.
χρέομαι
Hdt.
,inf.
χρέεσθαι
1.157
(χρᾶσθαιib. 172 );part.
χρεώμενος
4.151
:impf. 3 pl. ἐχρέωντο( v.l. ἐχρέοντο ) 4.157 , 5.82 :fut.
χρήσομαι
Od. 10.492
, etc.
I. in Act. of the gods and their oracles,proclaim,abs., χρείων μυθήσατο Φοῖβος
8.79
: χρείων ἐκ δάφνης γυάλων ὕπο Παρνησοῖο
h.Ap. 396
: c. acc. rei,χρήσω ἀνθρώποισι Διὸς βουλήνib. 132 , cf. Thgn. 807 , Pi.l.c., Plot. 2.9.9 ; ἡ Πυθίη οἱ χρᾷ τάδε
Hdt. 1.55
, cf. 4.155 ;χρῆσεν οἰκιστῆρα Βάττον proclaimedhim the colonizer, Pi. P. 4.6 ; also in Trag., ὁ χρήσας
A. Eu. 798
; χρήσειν ἔοικεν ἀμφὶ τῶν αὑτῆς κακῶν
Id. Ag. 1083
; χρῇ μοι τοιαῦθ' ὁ Φοῖβος
S. El. 35
; σοὶ δ' οὐκ ἔχρησεν οὐδέν
E. Hec. 1268
; χ. φόνον
Id. El. 1267
: also c. acc. cogn., χ. χρησμόν
Id. Ph. 409
; ὑμνῳδίαν
Id. Ion 681
(lyr.): c.inf.,warnordirect by oracle,
ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν
A. Eu. 202
; withoutὥστε,ib. 203 ;χρήσαντ' ἐμοὶ . . ἐκτὸς αἰτίας κακῆς εἶναι thatI should be . . , Id. Ch. 1030 ; c.inf. aor., Ar. V. 159 : rare in Att. Prose, τάδε ὁ Ἀπόλλων ἔχρησεν
IG 12.80.10
; τὸν Ἀπόλλω ταύτην τὴν γῆν χρῆσαι οἰκεῖν
Th. 2.102
; τοῦ θεοῦ χρήσαντος
Id. 5.32
, cf. Lycurg. 99 ; ἔχρησεν ὁ θεός
SIG 1044.5
(Halic.,iv/iii B. C.); ὁ θεὸς ἔχρησε
IG 42(1).122.78
(Epid.,iv B. C.).
II.
Pass. ,to be declared, proclaimedby an oracle, τίς οὖν ἐχρήσθη;
E. Ion 792
; mostly of theoracle delivered,
τὰ ἐκ Δελφῶν οὕτω τῷ Κροίσῳ ἐχρήσθη
Hdt. 1.49
; τὰ χρηστήρια ταῦτά σφι ἐχρήσθη
Id. 9.94
; ἠπίως χρησθῆναι
Id. 7.143
;τὸ χρησθέν, τὰ χρησθέντα,theresponse,
Id. 1.63 , 7.178 ; ἐν Πυθῶνι χρησθὲν παλαίφατον
Pi. O. 2.39
; πεύθου τὰ χρησθέντ'
S. OT 604
;χρησθὲν αὐτῷ ἐν Νεμέᾳ τοῦτο παθεῖν since it was foretoldhimby an oraclethat . . Th. 3.96 ;ἃ τοῦδ' ἐχρήσθη σώματοςwhichwere declaredabout it, S. OC 355 ; τὸν κεχρησμένον θάνατον
Hdt. 4.164
(-χρημ-codd.); τοῦ κακοῦ τοῦ κεχρησμένου
Id. 7.141
( v.l. -χρημ- ): impers., c.inf.,καί σφι ἐχρήσθη ἀνέμοισι εὔχεσθαιib. 178 : c. acc. etinf., ἐκέχρηστό σφι . . τοῦτον βασιλεύσειν
Id. 2.147
; c.inf. aor., Id. 7.220 .
III.
Med. , of the person to whom the response is given,consult a godororacle,c. dat., ψυχῇ χρησόμενος Θηβαίου Τειρεσίαο
Od. 10.492
, 565 ;χ. θεῷ, χρηστηρίοισι, μαντηί̈ῳ,
Hdt. 1.47 , 53 , 157 ; τῷ θεῷ
Aeschin. 3.124
; χ. μάντεσι Μούσαις
Ar. Av. 724
(anap.), cf. Pl. Lg. 686a ; ὅσοι μαντικὴν νομίζοντες οἰωνοῖς χρῶνται
X. Mem. 1.1.3
;χ. χρηστηρίῳ εἰ. .inquire atthe oracle whether . . , Hdt. 3.57 : abs., ὑπέρβη λάϊνον οὐδὸν χρησόμενος
Od. 8.81
, cf. h.Ap. 252 , 292 ; ἀπέστειλε ἄλλους χρησομένους
Hdt. 1.46
;οἱ χρώμενοιtheconsulters,
E. Ph. 957 ; χρωμένῳ ἐν Δελφοῖς
Th. 1.126
; also χ. περὶ τοῦ πολέμου
Hdt. 7.220
, cf. 1.85 , 4.150 , 155 , etc.; κεχρημένος having inquired of an oracle,
Arist. Rh. 1398b33
: c.inf.,σωφρονεῖν κεχρημένον being divinely warnedto be temperate, A. Pers. 829 , cf. Marcellin. Vit. Thuc. 6 : later simply,receive a divine revelation,
Plot. 5.3.14 .— Hom. has the word in this sense only in Od. : the Act. only inpres. part. χρείων(fut.
χρήσω
h.Ap. 132
): the Med. only inpart. fut. χρησόμενος.
B. furnish witha thing, in which sense thepres.wasκίχρημι, D. 53.12 , Plu. Pomp. 29 ; Cret.3 sg.
κίγχρητι
Inscr.Cret. 1 xxiii 3
(Phaestus,ii B. C.); Delph.3 sg. pres. subj.
κιχρῇ
Schwyzer 324.17
(iv B. C.):aor. χρέηib. 13 ;pres. part. κιχρέντεib.adn. (rarelyχρηννύναι,χρηννύω, Thphr. Char. 5.10 , 10.13 : Med. , χρηννυόμεθα
PCair.Zen. 304.4
(iii B. C.)):fut.
χρήσω
Hdt. 3.58
:aor. ἔχρησαibid., 6.89 , Ar. Th. 219 , X. Mem. 3.11.18 , Lys. 19.24 , IG 12.108.16 , etc. (3 sg.written ἔκχρησεν
IG 12(3).1350.4
(Thera)); imper. χρῆσον
Ar. Ra. 1159
, Pl. Com. 205 :pf.
κέχρηκα
Men. 461
, 598 , Plb. 29.21.6 (=
D.S. 31.10 ):plpf.
ἐκεχρήκει
App. BC 2.29
:— Pass. ,pf. κέχρημαι(δια-) D. 27.11 :— Med. ,pres.
κίχρᾰμαι
Plu. 2.534b
;inf.
κίχρασθαι
Thphr. Char. 30.20
:impf.
ἐκιχράμην
AP 9.584.10
:aor. ἐχρησάμην,imper. χρῆσαι
E. El. 191
(lyr.), etc.:—furnish the use ofa thing, i.e.lend,usu. in a friendly way,δανείζωbeing the word applied to usurers (butχ.
= δανείζω in Antipho Soph. 54 ), ll. cc.; οὐ δεδωκώς, ἀλλὰ χρήσας
Arist. EN 1162b33
, cf. LXX Ex. 11.3 ; ἡ πειρατικὴ δύναμις χρήσασα ταῖς βασιλικαῖς ὑπηρεσίαις ἑαυτήν
Plu. Pomp. 24
; χ. τὴν ἑαυτοῦ σχολήν τισι
Id. Phil. 13
;χ. τὰν χέρα,in the formula of manumission, IG 9(1).189 , 194 (Tithora):— Med. ,borrow, τι
E. El. 191 (lyr.), Thphr. Char. 30.20 : abs., χρησαμένη γὰρ ἔνησα καὶ οὐκ ἔχω ἀνταποδοῦναι
Batr. 186
;πόδας χρήσας, ὄμματα χρησάμενοςhavinglentfeet andborrowedeyes, of a blind man carrying a lame one, AP 9.13 ( Pl.Jun. ), cf. Pl. Demod. 384b , 384c .
II.
= χρηματίζω
111 , τοῦ χρέοντος γραμματέως
CIG 2562.18
(s. v. l., Hierapytna).
C.
Med.
χράομαι, Att.
χρῶμαι,χρῇprob. in Pl. Hp.Mi. 369a , χρῆται
Ar. V. 1028
(anap.), etc. (also Trag., A. Ag. 953 ),χρώμεθα, χρῆσθε, χρῶνται,
And. 4.6 , Pl. La. 194c , Th. 1.70 , etc.; Dor.
χρέομαι
Sophr. 126 ; Ion.
χρᾶται
Hdt. 1.132
, al. (so in later Prose, Iamb. in Nic. p.28 P.);χρέεται v.l. in
Hdt. 4.50 ; χρέονται
Hp.
Aër.
1 ; χρέωνται
Hdt. 1.34
, 4.108 , al.; χρείωνται
Heraclit. 104
; opt. χρῴμην, χρῷο
Pl. Cri. 45b
, χρῷτο
Gorg. Fr. 20
, etc.; Ion.
χρέοιτο
Hp. Acut. 56
; imper. χρῶ
Democr. 270
, Ar. Th. 212 , Isoc. 1.34 , Ion.
χρέο
Hp. Steril. 230
, Hdt. 1.155 ( v.l. χρέω , as in Hp. Acut. (Sp.) 62 );3 sg.
Dor.
χρηείσθω
SIG 1009.7
(Chalcedon,iii/ii B. C.);2 pl.
χρῆσθε
And. 1.11
;3 pl.
χρήσθων
Ar. Nu. 439
(s. v.l.;v.infr. 111.4b ), Th. 5.18 ; χρώσθων
IG 12.122.5
; Dor.
χρόνσθω
Mnemos. 57.208
(Argos,vi B. C.);inf.
Att. and Ion.
χρῆσθαι
IG 12.57.19
, Ar. Av. 1040 , Lys. 25.20 , SIG 57.5 (Milet.,v B. C.), IG 12(5).593
A 12 (Ceos,v B. C.); Ion. and Hellenistic χρᾶσθαι
Hdt. 2.15
, 3.20 , al., IG 12(5).606.9 (Ceos,iv/iii B. C.), SIG 344.50 (Teos,iv B. C.), 1106.80 (Cos,iv/iii B. C.), PCair.Zen. 299.10
(iii B. C.), OGI 214.19 (Didyma,iii B. C.), IG 22.1325.24 (both forms in Phld. Rh. 1.66S. and Ph. Bel. , χρῆσθαι
57.35
, al., χρᾶσθαι
53.49
, al.), Ion.
χρέεσθαιas v.l. for χρῆσθαι
Hdt. 1.21 , 187 , al. (χρῆσθαιib. 153 codd.), so in Arc.,IG 5 ( 2 ). 514.14 (Lycosura,ii B. C.), Elean χρηῆσται
Inscr.Olymp. 1.3
(vii/vi B. C.), Boeot.
χρειεῖσθη
IG 7.3169
(Orchom.,iii B. C.); Locr. and Lacon.
χρῆσται
IG 9(1).334.19
, 23 (Oeanthea,v B. C.), 5(1).1317.8 (Thalamae,iv/iii B. C.);part.
Att.
χρώμενος
A. Eu. 655
, IG 12.81.6 , etc.; Ep. and Ion.
χρεώμενος
Il. 23.834
(as a dactyl), Hdt. 2.108 , Hp. Acut. 18 , Dor.
χρείμενος
SIG 395.4
, 438.11 (both Delph.,iii B. C.), Berl.Sitzb. 1927.156 (Cyrene), χρήμενος
Riv.Fil. 58.472
(Gortyn,iii B. C.), χρεύμενος
SIG 1166.3
(Dodona):impf.
Att.
ἐχρώμην
Antipho 5.63
, ἐχρῶ
Ar. Ra. 111
, And. 1.49 , ἐχρῆτο
Th. 1.130
, etc.; pl., ἐχρώμεθα
Lys. Fr. 29
, ἐχρῶντο
Antipho 6.28
, etc.; Ion.
ἐχρᾶτο
Hdt. 2.173
( v.l. -ῆτο ), 3.3 , 129 , al. (also found in Anaxipp. 1.9 codd. Ath. ), ἐχρέωντο
Hdt. 2.108
, al.: but ἐχρῆτο
3.41
codd., Herod. 6.55 , (προσ-) Hp. Epid. 3.17 .ά:fut.
χρήσομαι
S. Ph. 1133
(lyr.), etc.; also κεχρήσομαι
Theoc. 16.73
:aor.
ἐχρησάμην
S. OT 117
, Th. 5.7 , al.:pf. κέχρημαι(v. infr. 1 ):aor. ἐχρήσθηνin pass. sense (v. infr. vii):—inpf. κέχρημαι(withpres.sense) c. gen.,desire, yearn after,the usual sense in Ep. ,οὔτ' εὐνῆς πρόφασιν κεχρημένος(sc.αὐτῆς) οὔτε τευ ἄλλου
Il. 19.262
; νόστου κεχρημένον ἠδὲ γυναικός
Od. 1.13
; κομιδῆς κεχρημένοι ἄνδρες
14.124
, cf. 17.421 , 20.378 , 22.50 ; μαντοσυνεων κεχρημένοι
Emp. 112.10
.
2. to be in want of, lack,
τοῦ κεχρημένοι;
S. Ph. 1264
, cf. E. IA 382 (troch.); [ βορᾶς] κεχρημένοι
Id. Cyc. 98
; οὐ πόνων κεχρήμεθα
Id. Med. 334
; τίνος κέχρησθε, γυναῖκες;
Theoc. 26.18
:fut., ὃς ἐμεῦ κεχρήσετ' ἀοιδοῦ
Id. 16.73
;χρήσομεθα εἰς τὰ ἔργα καὶ ὁδοῦ . . καὶ ὕδατοςweshall need . ., SIG 1182.12 (Ephes.,iii B. C.): freq. abs. inpart. κεχρημένος, lacking, needy,
Od. 14.155 , 17.347 , Hes. Op. 317 , 500 , E. Supp. 327 , Pl. Lg. 717c : butκεχρηόσι δαίτηςis f.l. for κεχαρηόσι in Nic. Fr. 70.18 .
3. pf.andplpf. κέχρημαι, κεχρήμην,inpres.andimpf.sense, c. dat.,enjoy, have, φρεσὶ γὰρ κέχρητ' ἀγαθῇσι(ν) Od. 3.266 , 14.421 , 16.398 ;αὕτη(sc.ἡ χώρη) ὕδασι κάλλιστα κέχρηται
Hp.
Aër.
12 ;ἡ καταδεεστέροις τούτοις(sc.τοῖς εἴδεσι) κεχρημένη τραγῳδία
Arist. Po. 1450a32
, cf. a13 , b33 ;ἄλλαις, μικραῖς διαφοραῖς,
Id. Metaph. 1042b31 , Phgn. 809a8 ;ὑγροτέραις σαρξίib. b11 ;θριξὶ ξανθαῖςib. 25 ; καθαρωτάτῳ . . αἵματι
Id. Resp. 477a21
;τῶν . . πλαγίαις ταῖς ῥάβδοις κεχρημένων(sc.ἰχθύων) Id. Fr. 295 ; εὐγενείᾳ κεχρημένος
IG 42(1).83.10
(Epid.,i A. D.); σφαιρικῷ ὄγκῳ
PLit.Lond. 167.25
(ii/iii A. D.), cf.κεχρημένως(Addenda); so inpres., χρῶνται δειλαῖς φρεσὶ, δαίμονι δ' ἐσθλῷ
Thgn. 161
;μέρη
τραγῳδίας, οἷς ὡς εἴδεσι δεῖ χρῆσθαι, πρότερον εἴπομεν
Arist. Po. 1452b14
, cf. 1458b14 .
II. use, pres.once in Hom. , abs., ἑξει μιν καὶ πέντε περιπλομένους ἐνιαυτοὺς χρεώμενος
Il. 23.834
: later mostly c. dat. (for acc.v.infr. VI), ἀκμαζούσῃ τῇ ῥώμῃ τῶν χειρῶν χρώμενος
Antipho 4.3.3
; ἐσθῆτι τοιῇδε χρέωνται
Hdt. 1.195
, cf. 202 , Ar. Ra. 1061 (anap.); διφασίοισι γράμμασι χ.
Hdt. 2.36
;τοῖσιοὐνόμασι τῶν θεῶνib. 52 ;πλατυτέροισι ἐχρέωντο τοῖσι πόμασι, ἐκ φρεάτων χρεώμενοιib. 108 ;τοῖσι ἐποποιοῖσι χρεώμενον λέγεινib. 120 ;ὅστις ἐμπύρῳ χρῆται τέχνῃ consultsburnt offerings, E. Ph. 954 ;χ. ἀργυρίῳ make use ofmoney, Pl. R. 333b ; ἀργύρῳ
Ar. Ec. 822
;χ. ἵπποις managethem, X. Smp. 2.10 ;χ. ἰχθύσι usefor food, Plu. 2.668f ;οἴνῳ χ. ἐπὶ πλέονib. 715d ;χ. ναυτιλίῃσι, θαλάσσῃ,
Hdt. 2.43 , Th. 1.3 ; ὠνῇ καὶ πρήσι
Hdt. 1.153
; δρασμῷ
Aeschin. 3.21
; τέχναις
X. Mem. 3.10.1
, Oec. 4.4 ; τῇ τέχνῃ
POxy. 1029.25
(ii A. D.);χρώμενοι τῇ πόλει taking a part inpolitics, E. Ion 602 ; ἐκκλησίαισιν ἦν ὅτ' οὐκ ἐχρώμεθα
Ar. Ec. 183
;ἄλλον τρόπον τῇ πολιτείᾳ κέχρημαι,
= πεπολίτευμαι , Hyp. Eux. 28 ; φωνὴν δυναμένην ὄχλῳ χρῆσθαι
Isoc. 5.81
;τῇ τραπέζῃ τῇ τοῦ πατρὸς ἐχρῆτοhehad dealings withmy father's bank, D. 52.3 ;χ. τοῖς πράγμασι καὶ τοῖς καιροῖς administerthem, Isoc. 6.50 .
III. experience, suffer, be subject to,esp. external events or conditions, δάμαρτος 'ιππολύτας Ἀκάστου δολίαις τέχναισι χρησάμενος having experienced,
Pi. N. 4.58
; κείμεθ' ἀγηράντῳ χρώμενοι εὐλογίῃ
Simon. 100.4
; νιφετῷ
Hdt. 4.50
; στίβῃ καὶ νιφετῷ
Call. Epigr. 33.3
; χειμῶνι
Antipho 5.21
, D. 18.194 ; λαίλαπι
AP 7.503
( Leon. );στυγεροῖς πνεύμασιEpigr. ap. D.S. 13.41
(iv B. C.); ἀνάγκῃ
Antipho 5.22
; οἰκεῖα πράγματ' εἰσάγων, οἷς χρώμεθ', οἷς σύνεσμεν
Ar. Ra. 959
; γυναικῶν τῶν τοῖς τόκοις χρωμένων πλείοσιν
Arist. HA 582a24
; ἀπεψίαις χ.
IG 42(1).126.4
(Epid.,ii A. D.); ἑκὼν . . οὐδεὶς δουλίῳ χρῆται ζυγῷ
A. Ag. 953
;νόμοισι χ. live underlaws, Hdt. 1.173 , 216 , cf. IG 9(1).334.19 ( Locr. ,v B. C.); νόμοις τοῖς ἰδίοις
Riv.Fil. 58.472
(Gortyn,iii B. C.); ἀνομίᾳ
X. Mem. 1.2.24
; γαλανείᾳ χρησάμενοι μανιάδων οἴστρων
E. IA 546
(lyr.);χ. εὐμαρείᾳ to be atease, S. Tr. 193 (but,easeoneself, Hdt. 2.35 ); συντυχίῃ χ.
Id. 5.41
; τύχῃ
E. Heracl. 714
, And. 1.67 , 120 ; πολλῇ εὐτυχίᾳ
Pl. Men. 72a
;πολλῇ τῇ νίκῃ χρῆται,
= παρὰ πολὺ νικᾷ , And. 4.31 ; συμφορῇ κεχρημένος
Hdt. 1.42
, cf. E. Med. 347 ; τοιούτῳ μόρῳ ἐχρήσατο ὁ παῖς
Hdt. 1.117
;θείῃ πομπῇ χρεώμενοςdivinely sent, ib. 62 ; of mental conditions present in the subject,τῷ χόλῳ χρέομαιIfeelanger, Sophr. 126 ; λογισάμενος ἢν εὑρίσκῃ πλέω τε καὶ μέζω τὰ ἀδικήματα ἐόντα τῶν ὑποργημάτων, οὕτω τῷ θυμῷ χρᾶται
Hdt. 1.137
;μὴ πάντα θυμῷ χρέοib. 155 ; ὀργῇ χρωμένη
S. OT 1241
; ὀργῇ μεγάλῃ μοι ἐχρήσω
LXX Jb. 10.17
, cf. 19.11 , al.;ἀγνωμοσύνῃ χρησάμενοι ἀπέστησανthey stiffened their necks and . . Hdt. 5.83 ;οἴησις γάρ, καὶ μάλιστα ἐν ἰητρικῇ, αἰτίην μὲντοῖσι κεχρημένοισιν, ὄλεθρον δὲ τοῖσι χρεωμένοισι ἐπιφέρειvanity brings blame on itspossessor(orvictim) and ruin on those whoconsulthim, Hp Decent. 4 ; πολλῇ ἀνοίᾳ χρώμενος
Antipho 3.3.2
; ἀμαθίᾳ πλέονι . . χρῆσθε
Th. 1.68
; ταῖς ἐπιθυμίαις μείζοσιν ἢ κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν οὐσίαν ἐχρῆτο
Id. 6.15
; φθόνῳ καὶ διαβολῇ χ.
Pl. Ap. 18d
; οὺ τῇ ἑαυτοῦ ἁμαρτίᾳ ἀλλὰ τῇ τοῦ πατάξαντος χρησάμενος ἀπέθανεν
Antipho 4.3.4
; τοῖς ἁμαρτήμασι παραπλησίοις ἐχρήσαντο
Isoc. 8.104
; μή τι ἄρα τῇ ἐλαφρίᾳ ἐχρησάμην;
2 Ep.Cor. 1.17
.
2. with verbal nouns. periphr. for the verb derived from the noun,ἀληθέϊ λόγῳ χ. usetrue speech, i.e. speak the truth, Hdt. 1.14 ;ἀληθείῃ χ.ib. 116 , 7.101 ;βοῇ χ. set upa cry, Id. 4.134 ;τοιούτῳ πράγματι οὐ κέχρησαι,
= οὐδὲν τοιοῦτο ἔπραξας , Hyp. Eux. 11 ;δαψιλέϊ τῷ ποτῷ(fort.πότῳ) χρησαμένους
Hdt. 2.121
.δ'; ἐσόδῳ χρέο πυκνῶς visitoften, Hp. Decent. 13 ; ἡ σελήνη . . διὰ παντὸς τῇ ἴσῃ παραυξήσει καὶ μειώσει χρῆται
Gem. 18.16
.
3. c. dupl. dat.,use asso and so, τοῖς ἀγαθοῖσιν . . χ. πρὸς τὰ κακὰ ἀλκῇ
Democr. 173
; μιᾷ πόλει ταύτῃ χ.
Th. 2.15
; χ. τῷ σίτῳ ὄψῳ ἢ τῷ ὄψῳ σίτῳ
X. Mem. 3.14.4
.
4. χ. τισιν ἔς τι usefor an end or purpose, Hdt. 1.34 ; πρός τι
X. Oec. 11.13
; ἐπί τι
Id. Mem. 1.2.9
;ἀμφίorπερί τι,
Id. Oec. 9.6 , An. 3.5.10 ; with neut.Adj.or Pron. asAdv.,τάδε [τῷ ἀμφιβλήστρῳ] χ. makesthe followinguseof the net, Hdt. 2.95 ; χρέωνται οὐδὲν ἐλαίῳ
Id. 1.193
;χρυσῷ καὶ χαλκῷ τὰ πάντα χρέωνταιib. 215 ;λογισμῷ ἐλάχιστα χ., πλεῖστα ἀρετῇ χ.,
Th. 2.11 , 5.105 ;τί χρήσεταί ποτ' αὐτῷ;whatuse will he makeof him? Ar. Ach. 935 , cf. X. An. 1.3.18 ; χ. τἀνδρὶ τοῖς τ' ἐμοῖς λόγοις
S. Tr. 60
; ἠπορούμην ὅ τι χρησαίμην τῇ τούτου παρανομίᾳ
Lys. 3.10
.
b. treat, deal with,
παραδίδωμι χρᾶσθαι αὐτῷ τοῦτο ὅ τι σὺ βούλεαι
Hdt. 1.210
, cf. Ar. Nu. 439 (anap.; fort. delendumχρήσθων), Isoc. 12.107 ;εἰ τύχοι(sc.γυνὴ) μὴ ἐπιτηδεία γενομένη, τί χρὴ τῇ συμφορᾷ χρῆσθαι;
Antipho Soph. 49
;ἀπορέων ὅ τι χρήσηται τῷ παρεόντι πρήγματιnot knowing whatto make ofit, Hdt. 7.213 ; ἠπόρει ὅτι χρήσαιτο
Pl. Prt. 321c
; οὐκ ἂν ἔχοις ὅτι χρῷο σαυτῷ
Id. Cri. 45b
; in elliptical phrases, τί οὖν χρησώμεθα;
Id. Ly. 213c
; Θηβαίους ἔχοντες . . τί χρήσεσθε;
D. 8.74
: c. dat. et acc. cogn., χρωμένους τῷ κτείναντι χρείαν ἣν ἂν ἐθέλωσι
Pl. Lg. 868b
, cf. 785b , Clit. 407e .
IV. of persons,χρῆσθαί τινι ὡς. .treathim as . . , χ. τινὶ ὡς ἀνδρὶ ψεύστῃ
Hdt. 7.209
;χ. [τισὶν] ὡς πολεμίοις, ὡς φίλοις καὶ πιστοῖς, treatas friends or enemies,regardthem as such, Th. 1.53 , X. Cyr. 4.2.8 ; so φιλικώτερον χρῆσθαί τισι
Id. Mem. 4.3.12
; ὑβριστικῶς χ. τισί
D. 56.12
; also without ὡς, ἔμοιγε χρώμενος διδασκάλῳ
A. Pr. 324
, cf. Heraclit. 104 ; ὥς γ' ἐμοὶ χρῆσθαι κριτῇ
E. Alc. 801
; οὐ σφόδρα ἐχρώμην Αυκίνῳ φίλῳ
Antipho 5.63
; πλείστοις καὶ δεινοτάτοις ἐχροῖς χ.
And. 4.2
; ἀσθενέσι χ. πολεμίοις
X. Cyr. 3.2.4
.
b. χρῆσθαί τινι(withoutφίλῳ)to be intimate witha man, X. Hier. 5.2 , Mem. 4.8.11 ; χρῆσθαι καὶ συνεῖναί τισι
And. 1.49
;ἀνάγκη, ὃς ἂν γένηται(sc.παῖς,son),τούτῳ χρῆσθαιone mustput up withthe son that is born, Democr. 277 :ἰητρῷ μὴ χρωμένουςnotconsultinga doctor, Hp. de Arte 5 (so c. dat. et acc.,ἐσιέναι παρὰ βασιλέα μηδένα, δι' ἀγγέλων δὲ πάντα χρᾶσθαι(sc.αὐτῷ)deal withhim in everything by messengers, Hdt. 1.99 ); soΠλάτωνι, Ξενοφῶντι, χ. use, studytheir writings, Plu. 2.79d : abs., οἱ χρώμενοι friends,
X. Ages. 11.13
, Mem. 2.6.5 , Isoc. 6.44 .
2. esp. of sexual intercourse, γυναιξὶ ἐχρᾶτο
Hdt. 2.181
, cf. X. Mem. 1.2.29 , 2.1.30 , Is. 3.10 , D. 59.67 .
3. χρῆσθαι ἑαυτῷ make use ofoneself or one's powers, with apart., οὐδ' ὑγιαίνοντι χρώμενος ἑαυτῷ
Plu. Nic. 17
; αὑτῷ νήφοντι χ.
Id. Eum. 16
: so with anAdv., χ. ἑαντῷ πρὸς τοὺς κινδύνους ἀφειδῶς
Id. Alex. 45
;παρέχειν ἑαυτὸν ταῖς ἀρχαῖς χρῆσθαιplace oneself at thedisposalof another, X. Cyr. 1.2.13 , cf. 8.1.5 .
V. abs., or withAdv.,χρῶνται Πέρσαι οὕτωso the Persiansare wont to do,suchistheircustom.ib. 4.3.23 .
VI. in later Gk. (τῷ μεγαλόφρονιshd. be read forτὸ μεγαλόφρονin X. Ages. 11.11 ) c. acc. rei, χ. τὰ ἀπὸ λιμένων . . εἰς διοίκησιν τῆς πόλεως
Arist. Oec. 1350a7
; [θησαυρὸν] χρησάμενοι( v.l. κτησάμενοι ) LXX Wi. 7.14 ; οἱ χρώμενοι τὸν κόσμον ὡς μὴ καταχρώμενοι
1 Ep.Cor. 7.31
; ἄνηθον μετ' ἐλαίου χρήσασθαι
IG 42(1).126.27
(Epid.,ii A. D.); ὕδωρ χρῶ
PTeb. 273.28
(ii/iii A. D.):— for Hdt. 1.99 ,v.supr. IV. 1b .
VII.
Pass. ,to be used,esp. inaor.,αἱ δὲ(sc.αἱ νέες) οὐκ ἐχρήσθησαν
Hdt. 7.144
;τέως ἂν χρησθῇso long asit be in use,
D. 21.16 ; [ σιδήρου τοῦ] χρησθέντος εἰς τύλους
Supp.Epigr. 4.447.48
(Didyma,ii B. C.); Hsch. also hasχρησθήσεται: χρησιμεύσει:—v. supr. A. 11 .
D. forχρή, v.sub voc. (Origin and historical order of the forms and senses not clear:χρήandχρῄζωare cogn.)
