take out,
ἐξαιρ-έω,fut. -ησω,later
A.
ἐξελῶ
D.H. 7.56
, etc.:aor. 2 ἐξεῖλον,
Ep. and Lyr. ἔξελον
Il. 16.56
, Pi. O. 1.26 ;inf. ἐξελεῖν:— Med. ,fut.
ἐξαιρήσομαι
A. Supp. 924
; later ἐξελοῦμαι
Alciphr. 1.9
:aor. 2 ἐξειλόμην,rarely 1
ἐξῃρησάμην
Ar. Th. 761
(perh. interpol.):— Pass. ,pf. -ῄρημαι,
Ion.
-αραίρημαι
Hdt.
:—take out,
ἔνθεν . . ἔξελε πέπλους
Il. 24.229
;ἐπείνιν καθαροῦ λέβητος ἔξελε ΚλωθώPi.l.c.; τὸ δέλτα τοῦ ὀνόματος
Pl. Cra. 413e
; simply,take out, τὴν κοιλίην, τὴν νηδύν,
Hdt. 2.40 (tm.), 87 ; πρὶν ἀνταράξας πῖαρ ἐξεῖλεν γάλα
Sol. 36.21
:— Pass. , εἰ τὸ ἔαρ ἐκ τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐξαραιρημένον εἴη
Hdt. 7.162
, cf. Pericl. ap. Arist. Rh. 1365a33 .
2.
Med. ,take out for oneself, φαρέτρης ἐξείλετο πικρὸν ὀϊστόνfromhisquiver, Il. 8.323 ;ἐξελέσθαι τὰ μεγάλα ἱστία theirlarge sails, X. HG 1.1.13 ;ἐ. τὰ φορτία discharge theircargoes, Hdt. 4.196 ; τὰ ἀγώγιμα
X. An. 5.1.16
; τὸν σῖτον ἐς [τὴν στοὰν] ἐξαιρεῖσθαι
Th. 8.90
: abs., Syngr. ap. D. 35.13 , etc.:— Pass. ,to be discharged,of a cargo, Hdt. 3.6 , D. 34.8 .
II. take froma common stock,reserve,
κούρην, ἣν ἄρα μοι γέρας ἔξελον υἷες Ἀχαιῶν
Il. 16.56
; Ἀλκινόῳ δ' αὐτὴν γέρας ἔξελον
Od. 7.10
, cf. Il. 11.627 ; βασιλέϊ τεμένεα ἐξελὼν καὶ ἱερωσύνας
Hdt. 4.161
; Νίσῳ ἐ. χθόνα
S. Fr. 24.5
; θεοῖσιν ἀκροθίνια
E. Rh. 470
; κλήρους τοῖς θεοῖς
Th. 3.50
:— Med. ,choose for oneself, carry off as booty,
τὴν ἐκ Αυρνησσοῦ ἐξείλετο
Il. 2.690
, cf. 9.130 ;choose,
μενοεικέα
Od. 14.232
; μίαν ἕκαστος σιτοποιὸν ἐ.
Hdt. 3.150
, cf. X. An. 2.5.20 ; ταύτας ἐξείλεθ' αὑτῷ κτῆμα
S. Tr. 245
;δῶρον . . πόλεος ἐξελέσθαι to have acceptedas a gift, Id. OC 541 (lyr.):— Pass. ,to be given as a special honour, τινίto one, Th. 3.114 ;ἐξαραιρημένος Ποσειδέωνι dedicatedto him, Hdt. 1.148 ; γέρεα . . σφι ἦν τάδε ἐξαραιρημένα
Id. 2.168
;ἐ. αὐτοῖς set apartfor them, Pl. Criti. 117c ; τὰ τεμένη τὰ ἐξῃρημένα
IG 12.45.10
; of funds,to be set apart, ear-marked, SIG 577.64 (Milet.,iii/ii B. C.); butτοῦ ἀργυρίου τοῦ ἐκ τοῦ λιθοτομείου ἐξαιρουμένουmoneysreceivedfrom . ., IG 22.47 .
2. take out ofa number,except,
μητέρας ἐξελόντες
Hdt. 3.150
; Σιμμίαν ἐξαιρῶ λόγου
Pl. Phdr. 242b
, cf. X. Mem. 1.4.15 .
III. removepeople from their country, Hdt. 2.30 ; τοὺς ἐν τῇ λίμνῃ κατοικημένους
Id. 5.16
;στρουθούς(sc.ἐκ τοῦ νηοῦ) Id. 1.159 : generally,remove,
τὸν λίθον
Id. 2.125
; ἐκ τοῦ λυχνούχου τὸν λύχνον
Alex. 102
; πατρὸς φόβον
E. Ph. 991
, cf. Isoc. 2.23 ;ὀδυρμούς, ἄγνοιαν, ἔρωτα,
Pl. R. 387d , Lg. 771e , Smp. 186d ; ἀλλήλων τὴν ἀπιστίαν
X. An. 2.5.4
:— Med. , νεῖκος
E. Med. 904
;ὑμῶν ἐ. τὴν διαβολὴν . . ταύτην removethis prejudice from your minds, Pl. Ap. 19a , cf. 24a .
2. get rid of,
[ὗν] ἐκ τῆς χώρας
Hdt. 1.36
; θῆρας χθονός
E. Hipp. 18
;make away with, παῖδας, θῆρα,
Id. HF 39 , 154 ; Ἀθηναίους
X. HG 2.2.19
.
b. destroy,
πόλιν
Hdt. 1.103
, al., cf. Th. 3.113 , 4.69 , D. 18.30 ; χωρία
Id. 23.115
; οἰκίδιον
Men. Pk. 199
, cf. 278 ; φρούριον
D.H. 8.86
.
c. annul, bring to naught,
θέσφατα
S. OT 908
(lyr.), cf. D. 23.36 .
3.
Med. ,ψυχήν, θυμόν, φρένας ἐξελέσθαι,either c. acc. pers.,bereavea personoflife, etc., as μιν ἐξείλετο θυμόν
Il. 15.460
, 17.678 (so in Trag., E. Alc. 69 , IA 972 ): or c. gen. pers., as μευ φρένας ἐξέλετο Ζεύς
Il. 19.137
, cf. Hes. Sc. 89 ; σεῦ ψυχὴν χαλκῷ
Il. 24.754
; μου τέρψιν ἐξείλου βίου
E. Alc. 347
, etc.: rarely, c. dat. pers., Γλαύκῳ φρένας ἐξέλετο Ζεύς
Il. 6.234
; [ οἰωνοῖς] τέκνα
Od. 16.218
: in tmesi, ἐκ δέος εἵλετο γυίων
6.140
; ἐκ θυμὸν ἕλοιο
20.62
, cf. Il. 11.381 :— Med. ,take away from one,
τὰ φίλτατα
S. El. 1208
:— Pass. ,ἐξαιρεθέντες τὸν Δημοκήδεα having hadhimtaken out of their hands,
Hdt. 3.137 ; τὸ ἐπιθυμοῦν τοῦ πλοῦ οὐκ ἐξῃρέθησαν
Th. 6.24
, cf. Pl. Grg. 519d , etc.
4.
Pass. ,to be removed from,i.e.transcend,
τοῦ τῶν ὄντων πλήθους
Procl. in Prm. p.546
S. ;ἑνάδες ἐξῃρημέναι transcendent,ib. p.547
S. , cf. Dam. Pr. 7 ;τὸ μᾶλλον -μένον μᾶλλον καὶ χωρεῖ διὰ τῶν ἄλλωνib. 325 .Adv. ἐξῃρημένως transcendently,ib. 270 ;ultimately,opp.προσεχῶς,
Phlp.
in de An.
270.14 .
IV.
Med. ,set free, deliver,
τινά
A. Supp. 924
, Ar. Pax 316 ;ἐκ τῶν κινδύνων τινάDecr. ap. D. 18.90 ; ἐκ τῆς ἀνάγκης
PPetr. 3p.74
; ἐκ τῶν θλίψεων
Act.Ap. 7.10
;ἐξαιρεῖσθαι εἰς ἐλευθερίαν claimas a freeman, Lys. 23.9 , D. 8.42 , 10.14 .
2. bring to an end, accomplish, πᾶν γὰρ ἐξαιρεῖ
λόγος
E. Ph. 516
.—Freq. confounded withἐξαίρω.
