srū-
ἐρύω(B), only in Med.
ἐρύομαι, redupl. non-thematicpres. 3 pl. εἰρύαται [ῠ]
Il. 1.239 , h.Cer. 152 ,[ῡ]
Od. 16.463 ;inf.
A.
εἴρυσθαι
3.268
, 23.151 (fromse-srū-, v.infr.);impf.
εἴρῡτο
Il. 16.542
, 24.499 , Od. 23.229 , Hes. Sc. 138 , εἴρυντο
Il. 12.454
,εἰρύατο[ῠ]
22.303 : from unredupl. stemῥῡ-(srū-]), non-thematic3 pl. impf. ῥύατ'[ῡ]
18.515 , Od. 17.201 ,inf.
ῥῦσθαι
Il. 15.141
, iterat. ῥύσκευ
24.730
: thematicpres. ῥύομαι [ῠ]
Od. 14.107 , 15.35 , Il. 9.396 , 10.259 , 417 , Hes. Sc. 105 ; withῡ
, ῥύομ'
Il. 15.257
, ῥύοιτο
12.8
, ῥύοισθε
17.224
;impf. ῥύετ'[ῡ]
16.799 :ῡin Trag. ( E. HF 197 , al., also A. Eleg. 3 ), butῠin Id. Th. 303 (lyr.), 824 (anap.): thematicimpf. ἐρύετο[ῡ]
Il. 6.403 ; non-thematic ἔρῡτο
4.138
, 5.23 , al., ἔρῡσο
22.507
(ἔρῡτοasaor. 2
S. OT 1351 (lyr.)):pres. inf.
ἔρυσθαι
Od. 5.484
, 9.194 , al.; laterpres.ind. ἔρῡται
A.R. 2.1208
:fut.
ἐρύσσεται
Il. 10.44
,ἐρύεσθαι[ῠ]
20.195 ,ῥύσομαι[ῡ]
Hes. Th. 662 , Hdt. 1.86 , A. Th. 91 (lyr.);3 pl.
ῥυσεῦνται
Call. Lav.Pall. 112
:aor.Iεἰρῠσάμην(frome-serū-) Il. 4.186 , 20.93 , 21.230 ; opt.ἐρύσαιτο[ῠ]
24.584 ; ind. alsoἐρρύσατο[ῡ]
Od. 1.6 , al.,ἐρύσατο[ῡ]
Il. 5.344 , al., once with ῥῠ, ῥῠσάμην
15.29
: from the redupl.pres. εἴρῡμαιare formedfut.ind.3 pl.
εἰρύσσονται
18.276
, I pl. εἰρῠόμεσθα
21.588
:aor.Iinf.
εἰρύσσασθαι
1.216
; opt. εἰρυσσαίμην
8.143
, 17.327 , Od. 16.459 :—later Pass. ,aor.
ἐρρύσθην
Ev.Luc. 1.74
, 2 Ep.Ti. 4.17 , Hld. 10.7 : forἔρῠτοandἐρυσσάμενοιas Pass. ,v.infr. 4 :—protect, guard,of armour, [ πήληξ] κάρη ῥύετ' Ἀχιλλῆος
Il. 16.799
; [ κυνέη] εἴρυτο κάρη
Hes. Sc. 138
; ῥύεται δὲ κάρη
Il. 10.259
, etc.; μίτρης..ἥ οἱ πλεῖστον ἔρυτο
4.138
, cf. 23.819 ; ἄστυ δὲ πύργοι ὑψηλαί τε πύλαι σανίδες τ'..εἰρύσσονται
18.276
, cf. 12.454 ;ἀμφὶ δὲ τάφρον ἤλασαν, ὄφρα σφιν νῆας..ῥύοιτοib. 8 ; οἶος ἐρύετο Ἴλιον Ἕκτωρ
6.403
, cf. 22.507 , 24.499 ; οἵ με πάρος γε εἰρύατο
22.303
; ὅς σε πάρος περ ῥύομ'
15.257
, cf. A. Th. 91 (lyr.), etc.;καὶ πῶς βέβηλον ἄλσος ἂν ῥύοιτό με; Id. Supp. 509 ; Λυκίην εἴρυτο δίκῃσί τε καὶ σθένεϊ ᾧ
Il. 16.542
; ἀριστήων οἵ τε πτολίεθρα ῥύονται
9.396
; [ ἔλαφον] ὕλη εἰρύσατο
15.274
; of warders or watchmen, 10.417 ; σῦς τάσδε φυλάσσω τε ῥύομαί τε
Od. 14.107
;νῆα, νῆας ἔρυσθαι,
9.194 , 10.444 , 14.260 , 17.429 ; εἴρυσθαι μέγα δῶμα
23.151
;ἣ νῶϊν εἴρυτο θύρας,of a female slave, ib. 229 ; ἐπέτελλεν..εἴρυσθαι ἄκοιτιν
3.268
;αὖλιν ἔρυντο,of dogs, Theoc. 25.76 ;ἔτι μ' αὖτ' εἰρύαται οἴκαδ' ἰόντα lie in wait forme, Od. 16.463 ;χαλεπόν σε θεῶν..δήνεα εἴρυσθαι to discoverthem, 23.82 (here perh. a difft. word, cogn. withἐρευνάω,cf. Pi. Fr. 61 ) ;φρεσὶν εἰρύσσαιτο keepin his heart,conceal,
Od. 16.459 ;οἵ τε θέμιστας πρὸς Διὸς εἰρύαται maintainthem, Il. 1.239 : hence,support, hold in honour,with notion of obedience, οὐ σύ γε βουλὰς εἰρύσαο Κρυνίωνος
21.230
; ἔπος εἰρύσσασθαι
1.216
.
2. without any notion of defence, merelycover,
ὡς ῥύσαιτο περὶ χροί̈ μήδεα φωτός
Od. 6.129
; φύλλων χύσις ἤλ θα πολλὴ ὅσσον τ' ἠὲ δύω ἠὲ τρεῖς ἄνδρας ἔρυσθαι
5.484
.
3. c. acc. rei,keep off, ward off, ἀλλ' οὐκ οἰωνοῖσιν ἐρύσσατο κῆρα μέλαινανby no augurycouldheward offblack death, Il. 2.859 ;ἡ δ'(sc.ἀσπὶς) οὐκ ἔγχος ἔρυτο
5.538
, 17.518 , Od. 24.524 ; ἀλλὰ πάροιθεν εἰρύσατο ζωστήρ
Il. 4.186
.
4. thwart, check, curb,much like ἐρύκω , Διὸς νόον εἰρύσσαιτο
8.143
; μὴ ὁ μὲν κραδίῃ χόλον οὐκ ἐρύσαιτο
24.584
; Ἠῶ ῥύσατ' ἐπ' Ὠκεανῷ
Od. 23.244
; νῆά τ' ἔρυσθαι
A.R. 3.607
; so prob. inΤροί̈ας ἶνας ἐκταμὼν δορί, ταί νιν ῥύοντό ποτε(thwartedhim) μάχας..ἔργον..κορύσσοντα
Pi. I. 8(7).57
;νόστον ἐρυσσάμενοι having been balked oftheir return ( Med. in pass. sense, cf.ἐστεφανώσατο, κατασχόμενος), Id. N. 9.23 ( v.l. ἐρεισ- ):— Pass. , ἡ δ' ἔρῠτ' εἰν Ἀρίμοισι
Hes. Th. 304
.
5. rescue, save, deliver(not in Att. Prose exc. Th. 5.63 ); μετὰ χερσὶν ἐρύσατο Φοῖβος Ἀπόλλων
Il. 5.344
, cf. 11.363 ;πῶς ἂν.. εἰρύσσαισθε Ἴλιον; 17.327 ; Ποσειδάων..νέστορος υἱὸν ἔρυτο
13.555
; βουλῆς..ἥ τίς κεν ἐρύσσεται ἠδὲ σαώσει Ἀργείους
10.44
; ἀλλ' Ἥφαιστος ἔρυτο σάωσε δέ
5.23
; ὁ δ' ἐρύσατο καί μ' ἐλέησεν
Od. 14.279
; ἐρρύσατο καὶ ἐσάωσεν
Il. 15.290
; ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι
A. Eu. 232
; πατρίδα ῥυομένους
Id. Eleg. 3
; ῥύου με κἀκφύλασσε
S. OC 285
, cf. Hdt. 7.217 , 8.114 : freq. folld. by a Prep., οὐ γάρ κεν ῥύσαιτό ς' ὑπὲκ κακοῦ
Od. 12.107
; Ζεῦ πάτερ, ἀλλὰ σὺ ῥῦσαι ὑπ' ἠέρος υἷας Ἀχαιῶν
Il. 17.645
, cf. 224 ; ἐκ..πόνων ἐρρύσατο
Pi. P. 12.19
; ῥύσασθαί μιν ἐκ τοῦ παρεόντος κακοῦ
Hdt. 1.87
; ὡς ἂν ἀλλὰ παῖδ' ἐμὴν ῥυσώμεθ' ἀνδρῶν ἐκ χερῶν μιαιφόνων
E. Or. 1563
: ἀπὸ φόνου
S. OT 1351
(lyr.); ἀπὸ τοῦ πονηροῦ
Ev.Matt. 6.13
: c. gen., ῥ. τινὰ τοῦ μὴ κατακαυθῆναι
Hdt. 1.86
; κακῶν μυρίων
E. Alc. 770
; τόξων
Id. Ion 165
(lyr.); πολέμου καὶ μανιῶν ῥ. Ἑλλάδα
Ar. Lys. 342
: c.inf., ῥ. τινὰ θανεῖν
E. Alc. 11
; τινα μὴ κατθανεῖν
Id. HF 197
, cf. Or. 599 , Hdt. 7.11 ; also,save from an illness, cure,
Id. 4.187 : generally, Id. 3.132 .
6. set free, redeem, τὸν ἔνθεν ῥυσάμηνIset him freefrom thence, Il. 15.29 ; ἐκ δουλοσύνης
Hdt. 5.49
, 9.90 ;δουλοσύνηςib. 76 ; μάντιν Ἠλεῖον..ἀπημελημένον ἐν τοῖσι ἀνδραπόδοισι ἐρρύσατο
Id. 3.132
; but χρυσῷ ἐρύσασθαι
Il. 22.351
seems to come from (ϝ)ερύω(v.ἐρύω(A) B. 1.2 ).
b. metaph.,redeem, compensate for.., ἔργῳ γὰρ ἀγαθῷ ῥύσεσθαι τὰς αἰτίας( v.l. λύσεσθαι ) Th. 5.63 ;ταῦτα πάντα κατθανοῦσα ῥύσομαιmy deathwill redeem (purchase)all this, E. IA 1383 (troch.); ῥ. καμάτους
Epigr.Gr. 853.6
:—double sense in S. OT 312 , 313
ῥῦσαι σεαυτὸν καὶ πόλιν, ῥῦσαι δ' ἐμέ, ῥῦσαι δὲ πᾶν μίασμα τοῦ τεθνηκότος redeem (deliver)thyself and the state and me, andredeemthe pollution from the dead (theμίασμαbeing thought of as an unpaid debt). (ἐρῠ- ῥῡ-fromser[ucaron]- srū-,cogn. with Lat.servare,
v. οὖρος 'guard',ἔρυμα, ἐρυμνός.)
