stronger, mightier
κρείσσων,ον, gen.ονος, as always in Ep. and old Att. ; later Att.
κρείττων; Ion.
κρέσσων
Hp. Fract. 3 , al.,v.l. in
Dionys.Trag. (v. infr. 11 ); Dor.
κάρρων(q.v.); Cret.κάρτων
Leg.Gort. 1.15 :— Comp. of
κρατύς(v.κράτιστος),
A. stronger, mightier, κ. βασιλεύς, ὅτε χώσεται ἀνδρὶ χέρηϊ
Il. 1.80
; esp. in battle, κρείσσοσιν ἶφι μάχεσθαι
21.486
; Διὸς κ. νόος ἠέ περ ἀνδρῶν
16.688
; κεραυνοῦ κρέσσον . . βέλος
Pi. I. 8(7).36
, cf. Hdt. 7.172 , Hp.l.c., etc.; κρείσσων χεῖρας
Antipho 4.4.7
; τὸ τοῦ κ. συμφέρον
Pl. R. 338c
, cf. Democr. 267 : hence,having the upper hand, superior, ὁππότερος δέ κε νικήσῃ κ. τε γένηται
Il. 3.71
; κ. ἀρετῇ τε βίῃ τε
23.578
: as Law-term, of witnesses, κάρτονανς ἦμεν prevail,
Leg.Gort.
l.c.
2. freq. as Comp. of
ἀγαθός,better,κρέσσονεςone'sbetters, esp. in point of rank, Pi. O. 10(11).39 , N. 10.72 (but also,the stronger, more powerful, E. Or. 710 , Th. 1.8 , etc.); ἐς τοὺς τοκέας καὶ ἐς τοὺς κρέσσονας τεθυμῶσθαι
Hdt. 3.52
, cf. SIG 685.134 ( Magn. Mae.,ii B. C.);οἱ κ.corps of guards at Thebes, Plu. 2.598e ;κρείσσονες θεοί, of thegreatergods, as opp. to Oceanus, A. Pr. 902 (lyr.); ὁ κ. Ζεύς
Id. Ag. 60
(anap.);οἱ κ.theHigher Powers, Id. Fr. 10 , Pl. Sph. 216b , Euthd. 291a , etc.;τὰ κρείσσω,
= τὰ θεῖα , E. Ion 973 ;τὸ κ.theAlmighty, Providence,
Corp.Herm. 18.11 , Jul. Ep. 204 , Agath. 1.16 , Procop.Gaz. Pan. p.492 ;τὰ κρείσσοναone'sadvantages, τὰ ὑπάρχοντα ἡμῖν κρείσσω καταπροδοῦναι
Th. 4.10
.
3. c.inf.,οὔ τις ἐμεῖο κρείσσων . . δόμεναιno one hasa better rightto . . , Od. 21.345 ; οὐκ ἄλλος κ. παραμυθεῖσθαι
Pl. Plt. 268b
;κρεῖσσόν ἐστιc.inf., 'tisbetterto . . , κ. γάρ ἐστιν εἰσάπαξ θανεῖν ἢ . . πάσχειν κακῶς
A. Pr. 750
, cf. 624 , Hdt. 3.52 , etc.; τὸ μὴ εἶναι κ. ἢ τὸ ζῆν κακῶς
S. Fr. 488
, cf. Apollod.Com. 6 ; alsoκρείσσων εἰμίc.part.,κ. γὰρ ἦσθα μηκέτ' ὢν ἢ ζῶν τυφλόςthou wertbetternot alive, than living blind, S. OT 1368 , cf. Aj. 635 (lyr.); κ. ἦν ὁ ἀγὼν μὴ γεγενημένος
Aeschin. 1.192
, cf. D.H. 6.9 .
II. c. gen. orἤ,too great for, surpassing, beyond, ὕψος κ. ἐκπηδήματος
A. Ag. 1376
; of evil deeds,κρείσσον' ἀγχόνης too badfor hanging, S. OT 1374 ;κρεῖσσον δεργμάτων too badto look on, E. Hipp. 1217 ; θαυμάτων
Id. Ba. 667
;λέγετι σιγῆς κρεῖσσον( κρέσσον
PSI 9.1093
) ἢ σιγὴν ἔχε
Dionys.Trag. 6
; κρείσσον' ἢ λέξαι λόγῳ τολμήματα
E. Supp. 844
;κ. ἢ λόγοισιν(sc.εἰπεῖν) Id. IT 837 ; ἀναρχία κ. πυρός
Id. Hec. 608
;πρᾶγμα ἐλπίδος κ. γεγενημένον worsethan one expected, Th. 2.64 ; κ. λόγου τὸ κάλλος
X. Mem. 3.11.1
; κ. τῆς ἡμετέρας δυνάμεως
Id. Cyr. 7.5.9
.
III. having control over, master of, esp. of desires and passions, τῶν ἡδονῶν
Democr. 214
; τοῦ ἔρωτος
X. Cyr. 6.1.34
;γαστρὸς καὶ κερδέωνib. 4.2.45 ;αὑτῶν overthemselves, Pl. Phdr. 232a , al.;κ. χρημάτων superior tothe influence of money, Th. 2.60 , Isoc. 1.19 ; τῶν συμμάχων κ.
X. Ath. 2.1
; also,putting oneself above, κ. τοῦ δικαίου
Th. 3.84
;κρείσσους ὄντες . . τῷ λογισμῷ ἐς τὸ ἀνέλπιστον τοῦ βεβαίουhaving reasoned themselves into an absolute belief of the hopelessness of certainty, ib. 83 ;φαύλους καὶ κρείττους τῆς παιδείας,
= οὓς παιδευθῆναι ἀδύνατον (just below), Arist. Pol. 1316a9 .
IV. better, more excellent, ἁρμονίη ἀφανὴς φανερῆς κ.
Heraclit. 54
; κ. ἐπ' ἀρετήν
Democr. 181
;ὁ κρείττων λόγος(opp.ὁ ἥσσων) Ar. Nu. 113 ;κατὰ τὸ κ.in ahighersense, opp.κατὰ τὸ χεῖρον, Dam. Pr. 7 .
V. Adv.
κρεισσόνως
Antipho 4.4.6
, Iamb. Myst. 7.4 ; also κρεῖσσον
S. OT 176
(lyr.), OGI 90.31 (Rosetta,ii B. C.). (κρέσσωνfromκρέτ-ψων, cf.κρέτος; κάρτωνandκάρρωνfromκάρτ-ψων, cf.κάρτος; κρείσσων(likeμείζων) prob. tookειfromὀλείζων.)
