luo
λύω, poet. imper.
A.
λῦθι
Pi. Fr. 85
:fut. λύσω [ῡ] Il. 1.29 , etc.:aor.
ἔλῡσα
18.244
, etc.:pf.
λέλῠκα
Th. 7.18
, Ar. V. 992 (ἀπο-), etc.:— Pass. ,pf.
λέλῠμαι
Il. 8.103
, etc.:plpf. ἐλελύμην [ῠ] Od. 22.186 , etc.:aor. ἐλύθην, Ep.
λύθην [ῠ] 8.360 , E. Hel. 860 , Th. 2.103 , etc.:fut.
λῠθήσομαι
Pl. Ti. 41b
, Isoc. 12.116 , etc., alsoλελύσομαι [ῡ] D. 14.2 , X. Cyr. 6.2.37 (ἀπο-): Ep.
aor.
Pass.
λύμην [ῠ] Il. 21.80 ;λύτο [ῠ] ib. 114 , but λῦτο
24.1
(at beginning of line, v.l. λύτο ); λύντο
7.16
: also3 sg.opt.pf.
λελῦτο
Od. 18.238
:— Med. ,fut.
λύσομαι
Il. 1.13
, etc.:aor.
ἐλυσάμην
14.214
:pf.
Pass.
λέλῦμαιin med. sense, D. 36.45 , Arist. Rh. 1400a22 (cf.δια-, κατα-λύω):fut. λύσομαιin pass. sense, (δια-) Th. 2.12 , (ἐπι-) Lys. 25.33 codd. (καταλύσεσθαιedd.), (κατα-) X. Cyr. 1.6.9 .—Homer uses all tenses exc.pf.
Act. ,pres.andfut.
Pass. [Inpres.andimpf. ῡalways in Att. ,ῠmostly in Ep. , though Hom. hasῡtwice, ἔλῡεν
Il. 23.513
,λῡει
Od. 7.74 ; also in compds., ἀλλῡεσκεν
2.105
,ἀλλῡουσανib. 109 : infut.andaor. 1 ῡalways: in other tensesῠalways, exc. in the formsλελῦτο, λῦτο(v. supr.).] (Cf. Lat.luo(pay),re-luo, solvo(forse-luo), solūtus, etc.):—loosen:
I. of things,unbind, unfasten, esp. clothes and armour,λῦσε δέ οἱ ζωστῇρα, θώρηκα, Il. 4.215 , 16.804 ;λ. παρθενίην ζώνην loosethe maiden-girdle, of the husband after marriage, Od. 11.245 ; of the wife, λύοι χαλινὸν ὑφ' ἥρωϊ παρθενίας
Pi. I. 8(7).48
; ἔνθα παρθένει' ἔλυς' ἐγὼ κορεύματα
E. Alc. 177
; so ἔλυσας . . ἅγνευμα σόν
Id. Tr. 501
; freq. of the tackling of ships,λ. πρυμνήσια, ἱστία, λαῖφος, etc., Od. 2.418 , 15.496 , 552 , h.Ap. 406 , etc. (never in Il. );λ. πρύμνας, νεῶν πόδα, E. Hec. 539 , 1020 , etc.: abs.,λύειν, of ships,set sail, λῦε, κυβερνήτα
APl. 1.6
*. 9 (Panteleus);ἀσκὸν λ. untiea skin (used as a bag), Od. 10.47 : freq. in Trag.,λ. στολάς, πέπλον, S. OC 1597 , Tr. 924 ;λ. ἡνίαν slackenthe rein, Id. El. 743 ;κλῄθρων λυθέντωνwhen the gates have beenopened, A. Th. 396 ;λ. γράμματα, δέλτον,opena letter, E. IA 38 (anap.), 307 ;λ. πέδας, δεσμά, A. Eu. 645 ( Pass. ), E. HF 1123 ; ἀρβύλας
A. Ag. 945
;ἀρτάνας . . δέρης ἔλυσαν loosedit from my neck, ib. 876 , cf. E. Hipp. 781 :— Med. ,ἀπὸ στήθεσφιν ἐλύσατο κεστὸν ἱμάντα undid herbelt, Il. 14.214 ; butλύοντο τεύχεαtheyundidthe armourfor themselves, i.e. stripped it off (others), 17.318 ; laterλυσαμένα πλοκαμῖδας unbinding herhair, Bion 1.20 , etc.
b. in various phrases,στόμα λ. openthe mouth, E. Hipp. 1060 , Isoc. 12.96 ; γλώσσας λ. εἰς αἰσχροὺς μύθους
Critias 6.9
D. ;λ. βλεφάρων ἕδρανwake up, E. Rh. 8 (anap.);λ. ὀφρύν unfoldthe brow, Id. Hipp. 290 ; λ. ἄχος ἀπ' ὀμμάτων
S. Aj. 706
(lyr.), etc.
2. of living beings,
a. of horses, etc.,unyoke, unharness, opp.ζεύγνυμι, Od. 4.35 ;ἐξ ὀχέων, ὑπὲξ ὀχέων, Il. 5.369 , 8.504 ; ὑφ' ἅρμασιν
18.244
; ὑπὸ ζυγοῦ
Od. 4.39
: ὑπὸ ζυγόφιν
Il. 24.576
; ὑπ' ἀπήνης
Od. 7.6
(also in Med. ,μὴ . . ὑπ' ὄχεσφι λυώμεθα μώνυχας ἵππους unyokeour horses, Il. 23.7 ; βόε λῦσαι
Hes. Op. 608
);λύε μώνυχας ἵππους loosedthem, Il. 10.498 ;λ. κύνα lethimloose, X. Cyn. 6.13 , etc.
b. of men,release, deliver, esp. from bonds or prison, and so, generally, from difficulty or danger, Il. 15.22 , Od. 8.345 , 12.53 , D. 24.206 , etc.;ὁ λύσων he that shall deliver, A. Pr. 771 , 785 : c. gen. rei, τὸν . . θεοὶ κακότητος ἔλυσαν
Od. 5.397
, cf. Pi. P. 3.50 , etc.; λ. τινὰ δεσμῶν
A. Pr. 1006
; ὄκνου
S. Tr. 181
; τὼ . . ἐκ δεσμοῖο λύθεν
Od. 8.360
, cf. Pi. O. 4.23 , A. Pr. 873 , E. Hipp. 1244 , Pl. R. 360c ; alsoλ. δόμους ἁβρότατος robthe house of . . , Pi. P. 11.34 ;λ. τινὰ τῆς ἀρχῆς deposehim from . . , D.S. 13.92 :— Med. , prop.getoneloosedorset free, λύσασθαί τινα δυσφροσυνάων
Hes. Th. 528
; ὅσπερ Ἰὼ πημονᾶς ἐλύσατο
A. Supp. 1065
(lyr.):— Pass. , λυθῆναι τὰς πέδας
D.S. 17.116
;λέλυται γὰρ λαὸς ἐλεύθερα βάζειν, ὡς ἐλύθη ζυγὸν ἀλκᾶς has been let looseto speak, since the yokewas loosed, A. Pers. 592 (lyr.).
c. of prisoners,release on receipt of ransom, admit to ransom, release, Il. 1.29 , 24.137 , 555 , etc.; λ. τινά τινι
1.20
, 24.561 , Od. 10.298 ;Σαρπηδόνος ἔντεα καλὰ λύσειαν would givethemup, Il. 17.163 ; in full, λ. τινὰ ἀποίνων
11.106
; χρημάτων μεγάλων
Hdt. 2.135
( Pass. ); ἀνὴρ ἀντ' ἀνδρὸς λυθείς
Th. 5.3
:— Med. ,release by payment of ransom, geta personreleased, redeem, Il. 1.13 , 24.118 , al., Od. 10.284 , 385 , Pl. Mx. 243c , D. 19.229 ; λύσασθαί τινας ἐκ πολεμίων
Lys. 12.20
; ἵππον
X. An. 7.8.6
; ὅσους αὐτὸς ἐλυσάμην τῶν αἰχμαλώτων
D. 19.169
; λ. τινὶ τὸ χωρίον
Id. 50.28
;ἑαυτοὺς λ. pay theirownransom, Id. 19.169 ;buyfrom a pimp, Ar. V. 1353 .
d. λελύσθαι τῶν νόμων,=Lat.legibus solvi, D.C. 53.18 .
3. give up, [ θρόνον] λῦσον ἄμμιν
Pi. P. 4.155
.
II. resolve a whole into its parts, dissolve, break up,λ. ἀγορήν dissolvethe assembly, Il. 1.305 ; ἀγορὰς ἠμὲν λύει ἠδὲ καθίζει
Od. 2.69
, etc.:— Pass. , λῦτο δ' ἀγών
Il. 24.1
; μὴ λυθείη ἡ στρατιά
X. Cyr. 6.1.2
;πρὶν <ἂν> . . ἡ ἀγορὰ(market) λυθῇ
Id. Oec. 12.1
; λυθείσης τῆς συνουσίας
Plb. 5.15.3
.
2. of concrete objects,σπάρτα λέλυνται, i. e.have rotted, Il. 2.135 ; ῥαφαὶ δ' ἐλέλυντο ἱμάντων
Od. 22.186
;λ. τὴν σχεδίην breakitup, Hdt. 4.97 ; [τὴν γέφυραν] X. An. 2.4.17 ;τὴν ἀπόφραξινib. 4.2.25 .
3. esp. of physical strength,loosen, i. e.weaken, relax,λῦσε δὲ γυῖα madehis limbsslackorloose, i. e. killed him, Il. 4.469 , al.; ὅς τοι γούνατ' ἔλυσα
22.335
; πολλῶν τε καὶ ἐσθλῶν γούνατ' ἔλυσεν
5.176
, etc.; ἀλλά οἱ αὖθι λῦσε μένος
16.332
; πέλεκυς λῦσεν . . βοὸς μένος
Od. 3.450
, cf. Il. 17.29 ; butοἵ μοι καμάτῳ . . γούνατ' ἔλυσαν mademy kneesweakwith toil, Od. 20.118 :— Pass. ,λύντο δὲ γυῖα, etc., as the effect of death, sleep, weariness, fear, Il. 7.16 , etc.; καμάτῳ φίλα γυῖα λέλυντο
13.85
, cf. Od. 8.233 ; αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ
Il. 21.114
, 425 ; λύθη ψυχή τε μένος τε
5.296
, etc.; λύθεν δέ οἱ ἅψεα πάντα
Od. 4.794
, 18.189 ; λέλυται γυίων ῥώμη
A. Pers. 913
(anap.); λύεται δέ μου μέλη
E. Hec. 438
; λέλυμαι μελέων σύνδεσμα
Id. Hipp. 199
(anap.).
b. λύει βλέφαρα closesher eyesin sleep, S. Ant. 1302 .
c. metaph., λ. τὴν ἐν ταῖς ψυχαῖς πρὸς μάχην παρασκευήν
X. HG 7.5.22
.
4. undo, bring to naught, destroy, πολίων κάρηνα
Il. 9.25
; Τροίης κρήδεμνα
16.100
, Od. 13.388 , cf. B. Fr. 16.7 : generally,put an end to, νείκεα
Il. 14.205
; μελεδήματα
23.62
; ἔριν
E. Ph. 81
, AP 9.316.12 ( Leon. ); πόλεμον
Th. 5.31
; ἐπιμομφάν
Pi. O. 10(11).9
; μέμψιν
Democr. 271
; φόβον
A. Th. 270
;φόβον καὶ τὴν ὑποψίανPolystr. p.7 W., cf. Epicur. Sent. 12 ; μοχθήματα
S. OC 1616
; ἀνάγκας
E. Supp. 39
;βίον, i.e. die, Id. IT 692 ;αἰῶν' ἔλυσε, i.e. died, B. 1.43 ; λ. τὸ τέλος βίον
S. OC 1720
(lyr.);μαχας
Ar. Pax 991 (anap.); νοσήματα
Diocl.Fr. 35
( Pass. ), cf. Gal. 6.476 ; κόπους
Dsc. Eup. 1.220
;forgive, ἁμαρτήματα
LXX Jb. 42.9
.
b. in Prose,λ. νόμους repealorannullaws, Hdt. 3.82 , D. 3.10 , Arist. Pol. 1269a15 ;οὐθὲν τῶν περὶ τὴν πολιτείανib. 1298b31 ; λ. ψήφῳ τὸ παράνομον
Aeschin. 3.197
( Pass. ), etc.; ἐπεὶ ἐκεῖνοι ἔλυσαν τὰς σπονδὰς λελύσθαι μοι δοκεῖ ἡ ἐκείνων ὕβρις καὶ ἡ ἡμετέρα ὑποψία
X. An. 3.1.21
;rescinda vote, ψῆφον λύει ὁ νόμος
D. 24.2
;revokea will, διαθήκην
Is. 6.33
, etc. (but in Pass. ,to be opened, of a will, POxy. 715.19
(ii A. D.), etc.);unbinda spell, Iamb. Myst. 3.27 :— Pass. ,λέλυται πάνταallties are broken, allis in confusion, D. 25.25 .
c. as a technical term,solvea difficulty, a problem, a question, λύεται ἡ ἀπορία
Pl. Prt. 324e
, al.; λ. ζήτημα
Gal. 6.436
.
d. refutean argument, Pl. Grg. 509a , Arist. Rh. 1402b24 ,al.; cf. λύσις
11.4b
, λυτικός
11
.
e. unravelthe plot of a tragedy, opp.πλέκειν, Id. Po. 1456a10 .
f. λ. τὴν φάσιν, of the Moon,pass out of, Vett. Val. 134.1 , cf. 2 .
5. breaka legal agreement or obligation, τὸν νόμον
Hdt. 6.106
; τὰς σπονδάς
Th. 1.23
, 78 , cf. 4.23 , al.; τὰ συγκείμενα
Lys. 6.41
;σίς κε τὰς ϝρήτας τάσδε λύσηwhosobreaksthis agreement, Inscr.Cypr. 135.29 H.
6. in physical sense,dissolve,λύθεν, opp.πάγεν, Emp. 15.4 ;τὸ θερμὸν λύει, opp.πήγνυσι, Arist. Mete. 384b11 , cf. 382b33 ( Pass. ); ἀμμωνιακὸν ὄξει λύσας
Gal. 11.106
;melt, παγείσας χιόνας
Hdn. 8.4.2
; τι πυρὶ λ.
Hippiatr. 52
.
7. of medicines, λ. τὴν κοιλίαν
Arist. Pr. 863b29
, cf. Hp.
Acut.(Sp.)
38 , Diocl.Fr. 140 ; so of the effects of terror, Arist. Pr. 877a32 ( Pass. ).
8. resolve_ intŏ̆, in Pass. , Heph. 8 , 10 , Aristid.
Quint. 1.28 .
III. solve, fulfil, accomplish, τὰ τοῦ θεοῦ μαντεῖα
S. OT 407
; ὅρκον
Plb. 6.58.4
.
IV. atone for, make up for, τὰς πρότερον ἁμαρτίας
Ar. Ra.
691 ; λύσων ὅς' ἐξήμαρτον
S. Ph. 1224
; λ. φόνον φόνῳ
Id. OT 101
, E. Or. 511 ; αἱ πρόσοδοι λύουσι τἀναλώματα
Diph. 32.5
:— Med. , τῶν πάλαι πεπραγμένων λύσασθ' αἷμα . . δίκαις
A. Ch. 804
(lyr.).
V. μισθὸν λύειν paywagesin full, quit oneself ofthem, used only in cases of obligation, X. Ages. 2.31 .
2. τέλη λύειν,
= λυσιτελεῖν ,pay, profit. avail,ἔνθα μὴ τέλη λύει φρονοῦντιwhereit bootsnot to be wise, S. OT 316 : but more freq.λύειwithoutτέλη, construed like λυσιτελεῖ , abs., λύει δ' ἄλγος
E. Med. 1362
, cf. PSI 4.400.16 : c. dat. pers., φημὶ τοιούτους γάμους λύειν βροτοῖσιν
E. Alc. 628
, cf. Hipp. 441 : c.inf.,πῶς οὖν λύει . . ἐπιβάλλειν; Id. Med. 1112 (anap.);ἐμοί τελύειτοῖσιμέλλουσιν τέκνοις τὰ ζῶντ' ὀνῆσαι it is good forme to benefit my living children by means of those to come, ib. 566 ; λύει ἀπελθεῖν
UPZ 77i12
(ii B.C.): c. acc. etinf.,λύει γὰρ ἡμᾶς οὐδέν, οὐδ' ἐπωφελεῖ, . . θανεῖν it isnotexpedient thatwe should die (οὐδ' ἐπωφελεῖbeing parenthetic), S. El. 1005 ; οὐ γάρ με λύει . . κακορροθεῖσθαι
E. Sthen.Prol. 35
; cf.λυσιτελέω.
