throw over
ὑπερβάλλω,fut. -βαλῶ,
Ep.
A.
-βαλέω
Od. 11.597
: Ep.
aor. 2
ὑπειρέβαλον
Il. 23.637
:—throw overorbeyond a mark, overshoot,
ὑπέρβαλε σήματα πάντων
Il. 23.843
;τόσσον παντὸς ἀγῶνος(sc.σήματα)ὑπέρβαλεib. 847 ;δουρὶ ὑ. Φυλῆα beathimin throwingwith it, ib. 637 .
2. ὅτε μέλλοι ἄκρον [λόφον] ὑπερβαλέειν forcethe stoneoverthe top, Od. l.c.
3. intr.,run beyond, overrunthe scent, of hounds, X. Cyn. 6.20 .
4. outstriporpass,in racing,τινας
S. El. 716 .
5.
Med. ,throwa stoneoverone's head, SIG 1071 (Olympia).
II. in various metaph. senses:
1. outdo, excel, surpass, overpower,
δέδοικα μὴ πρὶν πόνοις ὑπερβάλῃ με γῆρας
E. Fr. 453.5
(lyr.): c. gen., Pi. Fr. 33 ; βροντῆς ὑπερβάλλοντα κτύπον
A. Pr. 923
.
2. go beyond, exceed,
μήτ' ἄρ' ὑπερβάλλων βοὸς ὁπλὴν μήτ' ἀπολείπων
Hes. Op. 489
; ὑ. πόσιος μέτρον
Thgn. 479
; τὴν τοῦ μετρίου φύσιν
Pl. Plt. 283e
; ὑ. τὰ ἱκανά
X. Hier. 4.8
: of Time, ὑ. ἑκατὸν ἔτεα exceed
100
years, in age, Hdt. 3.23 ;ὑ. τὰς τρεῖς ἡμέρας delay longer than. . , Hp. VC 14 ;ὑ. τὸν χρόνον exceedthe time, i. e. be too late, X. HG 5.3.21 ;ὑ. τὸν καιρόν exceedreasonable bounds, Democr. 235 , D. 23.122 : in number, intensity, etc., ἡδοναὶ ὑ. λύπας
Pl. Lg. 734b
, cf. Prt. 356b ( Pass. ): c. dat. modi,exceedonein. . , πάντας ἀνθρώπους τόλμῃ καὶ μιαρίᾳ
X. HG 7.3.6
; ἅπαντας ἀνθρώπους ὠμότητι
D. 18.275
: abs., ὑ. πρὸς ἀρετήν
Pl. Lg. 945c
.
b. c. gen. pro acc., ἆρα λύπῃ ὑ. τὸ ἀδικεῖν τοῦ ἀδικεῖσθαι;
Id. Grg. 475c
, cf. Lg. 734a ; ὑ. τῆς συμμετρίας
Arist. Pol. 1284b8
, cf. HA 503b22 .
3. abs.,exceed, αἱ μέσαι ἕξεις πρὸς μὲν τὰς ἐλλείψεις ὑπερβάλλουσιcompared with their defectsare in excess,
Id. EN 1108b17 ;exceed all bounds,
A. Pers. 291 , E. Ba. 785 , Th. 7.67 , Pl. Tht. 180a ;οὐχ ὑπερβαλώνkeeping within bounds, Pi. N. 7.66 ; μή νυν ὑπέρβαλλ', ἀλλ' ἐναισίμως φέρε
E. Alc. 1077
: c. dat. modi, ὑ. τῇ μοχθηρίᾳ
Ar. Pl. 109
; ἀδυναμίᾳ τοῦ δοξάσαι
Pl. Tht. 192c
, cf. X. Mem. 4.3.7 ; ἀνοίᾳ
D. 8.16
.
b. freq. inpart. ὑπερβάλλων,ουσα,ον, exceeding, excessive,
ὑ. δαπάνη
X. Hier. 11.2
;ἡδονή, ἔπαινοι,
Pl. R. 402e , Phdr. 240e ; θεάματα ταῖς δαπάναις ὑ.
Isoc. 4.45
, cf. Pl. Lg. 899a ;οἱ ὑπερβάλλοντες,opp.οἱ καταδεέστεροι,
Isoc. 9.13 ; τὰ ὑ. an over-high estate,
E. Med. 127
(anap.); φεύγειν τὰ ὑ. ἑκατέρωσε extremes,
Pl. R. 619a
;τὸ ὑ. αὐτῶν such partof themas goes beyond that,
Th. 2.35 ;οἱ ὑ. [λόγοι], title of work by Thrasymachus ( Fr. 7 ), perh.overpoweringarguments.
4. overbidoroutbidat auction, ἀλλήλους
Lys. 22.8
, POxy. 1633.5
(iii A. D.);τὸ ὑπερβάλλονtheoverbid,
PPetr. 3p.195
(iii B. C.): abs.,go on further and further,in making offers,προέβαινε τοῖσι χρήμασι ὑπερβάλλωνhe went onbidding more and more,
Hdt. 5.51 ; ᾔτει τοσαῦτα ὑπερβάλλων
Th. 8.56
, cf. And. 1.133 :— Pass. , ἕνεκα τοῦ-βεβλῆσθαι τὴν οἰκίαν
POxy. 513.25
(ii A. D.);v.infr. B. 1.3 .
5. Adv.
ὑπερβαλλόντως exceedingly,
Pl. R. 492b
, Epicur. Nat. 2.2 , SIG 685.36 (Crete,ii B. C.), Phld. Lib. p.7O. , 2 Ep.Cor. 11.23 ; writtenὑπερβαλόντωςin IG 12(7).410.12 (Amorgos); opp.μετρίως,
Isoc. 1.28 .
III. pass over, crossmountains, rivers, and thelike, πρῶνα
A. Ag. 307
; κορυφάς
Id. Pr. 722
; γῆς ὅρους
E. Or. 443
; τὰς Ἄλπεις εἰς τὴν Ἰταλίαν
Str. 7.2.3
: c. gen., θριγκοῦ τοῦδ' ὑ. ποδί
E. Ion 1321
(where Dobree suggestedθριγκοὺς τούσδ'): metaph.,surmount,
τάσδ' ὑ. τύχας
Id. Alc. 795
.
b. of ships,doublea headland, ὑ. Μαλέην
Hdt. 7.168
; τὴν ἄκραν
Th. 8.104
.
c. abs.,cross over,
ἐς τὴν ἄνω Μακεδονίην
Hdt. 8.137
, cf. X. An. 4.6.10 ;πρὸς τοὺς Θρᾷκαςib. 7.5.1 ;κατὰ λόφους τινάςib. 6.5.7 .
2. of water,run over, beat over,c. gen., ὑπερβάλλει δὲ θάλασσα ἀμφοτέρων τοίχων
Thgn. 673
; of rivers,overflow,
τὰς ἀρούρας
Hdt. 2.111
: abs., of a kettle,boil over,
Id. 1.59 ; of the sea, ἢν δ' ὑπερβάλῃ . . πόντος
E. Tr. 691
.
3. of the sun,to be very hot,
Hdt. 4.184 .
4. exceed,i. e. overlap, a base, Euc. 6.29 ; cf.ὑπερβολήIV.—Note, the case that follows is almost always the acc.; the gen. occurs in a few exceptional instances,v.supr. 11.2 b, 111.1 and 2 .
B.
Med. , withpf.
Pass. ,=
A. 11 ,outdo, overcome, conquer, τινα
Hdt. 5.124 , Ar. Eq. 758 (lyr.), Nu. 1035 ; τὴν βασιλέος δύναμιν
Hdt. 8.24
; μάχῃ ὑ. τινά
E. Or. 691
; φίλτροις ὑ. τινά
S. Tr. 584
, cf. Ar. Eq. 413 : abs.,to be conqueror,
Hdt. 6.9 , 7.168 .
2. exceed, surpass, τινα
D. 19.342 , etc.; τοὺς ἀπ' αἰῶνος
OGI 542.11
(Ancyra,ii A. D.); πάντας τῷ ὕψεϊ καὶ τῷ μεγάθεϊ
Hdt. 2.175
, cf. 110 ; τινὰ ἀναιδείᾳ
Ar. Eq. 409
;θωπείαιςib. 890 ; εἴς τι
Pl. Criti. 115d
; ἔν τινι
Str. 1.1.2
.
b.
δόσι χρημάτων ὑ. surpass all,
Hdt. 1.61
; ἀρετῇ
Id. 9.71
;ὑπερβαλλόμενος πλήθεϊwithoverpoweringnumbers, Id. 3.21 :pf. part.
Pass. ,ὑπερβεβλημένη γυνήanexcellent, surpassingwoman, E. Alc. 153 ; φύσις ὑπερβεβλ.
Pl. R. 558b
; ταφῆς τῆς μὲν ὑπερβεβλ., τῆς δὲ ἐλλειπούσης
Id. Lg. 719d
: c. gen., γόγγροι τῶν παρ' ἡμῖν ὑπερβεβλ. κατὰ τὸ μέγεθος
Str. 3.2.7
.
3. overbid, outbid(v. supr. A. 11.4 ), τινὰ χρήμασιν
Pl. Phdr. 232c
, cf. X. Cyr. 5.3.32 .
4. outflank,
τὸ κέρας τῶν πολεμίων
Ascl. Tact. 10.2
, cf. 18 .
II. put off, postpone,
τὴν ἀπόδοσιν
Hdt. 4.9
; τὴν συμβολήν
Id. 9.45
; εἰς ἄλλον καιρόν
Phld. Rh. 1.223S.
; butἢν ὑπερβάλωνται ἐκείνην τὴν ἡμέραν . . συμβολὴν μὴ ποιεύμενοιifthey letthat daypasswithout fighting, Hdt. 9.51 : abs.,delay, linger,
Id. 3.71 , 76 , 7.206 ; εἰς αὖθις ὑπερβαλέσθαι
Pl. Phdr. 254d
, cf. Arist. Rh.Al. 1420a8 , 1438b6 .
