Skip to main contentδίκαιος — Liddell–Scott–Jones | Berean InstitutesLiddell–Scott–Jones: δίκαιος
δίκαιος[ῐ],α,ον,alsoος,ον
E. Heracl. 901 (lyr.), IT 1202 , D.S. 5.72 : (δίκη):
A. in Hom. and all writers, of persons,observant of customorrule,
Od. 3.52 ; esp.of social rule, well-ordered, civilized,
ὑβρισταί τε καὶ ἄγριοι οὐδὲ δ.
9.175
, cf. 8.575 ; [ Γαλακτοφάγοι] δικαιότατοι
Il. 13.6
; [ Χείρων] δικαιότατος Κενταύρων
11.832
, cf. Thgn. 314 , 794 ;δ. πολίτηςagoodcitizen, D. 3.21 , etc.: metaph. of the sea, Sol. 12.2 ( Sup. );δικαίη ζόηacivilizedway of living, Hdt. 2.177 .Adv. δικαίως, μνᾶσθαιwooin due form, decently,
Od. 14.90 ; ὑπὸ ζυγῷ λόφον δ. εἶχον loyally,
S. Ant. 292
.
2. observant of dutyto gods and men,righteous,
Od. 13.209 , etc.; δ. πρὸς πᾶσαν ὁμιλίην
A. Th. 598 , cf. 610 ; δ. καὶ ὅσιος
; δικαίων ἀδίκους φρένας παρασπᾷς
(lyr.); also of actions, etc.,righteous, ἐπὶ ῥηθέντι δικαίῳa thingrightlysaid, Od. 18.414 , etc.
3. ὁ δίκαιος,euphem. of a sacred snake, GDI 5056 (Crete).
I. equal, even, well-balanced, ἅρμα δίκαιον evengoingchariot, X. Cyr. 2.2.26 : so metaph., νωμᾷ δικαίῳ πηδαλίῳ στρατόν
;δικαιότατα μοχλεύεινibid.: hence,fair, impartial,
b. legally exact, precise, τῷ δικαιοτάτῳ τῶν λόγωνto speakquite exactly,
Hdt. 7.108 , cf. Th. 3.44 ; of Numbers, αἱ ἑκατὸν ὀργυιαὶ δίκαιαι
-αίως, πάντα δ. ὑμῖν τετήρηται
2. lawful, just,esp.τὸ δ. right,opp.τὸ ἄδικον,
Hdt. 1.96 , A. Pr. 189 (lyr.), etc.; τὸ δ. τὸ νόμιμον καὶ τὸ ἴσον
;δ. διορθωτικόν, διανεμητικόν,ib. 1131b25 , 27 ;τὸ πολιτικὸν δ.ib. 1134b18 ; ἔστι ἐπιεικὲς τὸ παρὰ τὸν γεγραμμένον νόμον δ.
, cf. EN 1137b12 ; καὶ δίκαια κἄδικα
E. IA 810 ;ἐλθεῖν ἐπὶ τοῦτο τὸ δ.bring the case to thisissue,
Antipho 6.24 ;οὐδὲν τῶν δ. ποιεῖν τινίnot to dowhat is just and rightby a man, X. HG 5.3.10 ;τὰ δ. ἔχειν, λαμβάνειν,receiveone's due,
Id. An. 7.7.14 , 17 ;τὰ δ. πράττεσθαι πόλινgive a city itsdeserts,
A. Ag. 812 ;ἐκ τοῦ δικαίου,
= δικαίως , Ar. Av. 1435 , cf. Th. 2.89 ; soἀπὸ τοῦ δικαίου, τῶν δικαίων,
, D. 21.177 ;τὸ δίκαιον lawful claim, ἃ ἔχομεν δίκαια πρός. . Th. 3.54 , cf. D. 21.179 , Plu. Luc. 3 , etc.;τὰ πρὸς ἀλλήλους δ.mutualobligationsorcontracts,
Plb. 3.21.10 ;ἐπὶ συγκειμένοις τισὶ δικαίοιςon certain agreedterms,
(lyr.); καὶ δ. καὶ ἀδίκως
II. of persons and things,meet and right, fitting,
δ. τοῦδε τοῦ φόνου ῥαφεύς
;ἵππον δ. ποιεῖσθαί τινιmake a horsefit foranother'suse,
X. Mem. 4.4.5 , cf. Cyn. 7.4 (ἵππος δ. τὴν σιαγόναhaving agoodmouth, Poll. 1.196 ).
; ποιῶν τὰ ἐν τῇ τέχνῃ δ.
(Tanagra,ii B. C.).Adv.,εἴπερ δικαίως ἐστ' ἐμός really and trulymine, S. Aj. 547 , cf. Pl. Cra. 418e .
3. ὁ δ. λόγοςthe pleaof equity,
III. ψυχὴ ἐς τὸ δ. ἔβη'the land of the leal', IG 7.2543.3 (Thebes).
C. in Prose,δίκαιός εἰμι,c.inf.,δίκαιοί ἐστε ἰέναιyouare boundto come, Hdt. 9.60 , cf. 8.137 ; δ. εἰμεν ἔχειν
;δ. εἰμι κολάζεινIhave a rightto punish, Ar. Nu. 1434 , cf. S. Ant. 400 ; δ. ἐστι περιπεσεῖν κακοῖς
;δ. εἰσι ἀπιστότατοι εἶναιtheyhave most reasonto distrust, Th. 4.17 ; δ. βλάπτεσθαι
; δ. ἐστιν ἀπολωλέναι dignus est qui pereat,
;ὁ σπουδαῖος ἄρχειν δ. has a rightto . . , Arist. Pol. 1287b12 ; with a non-personal subject, ἔλεος δ. ἀντιδίδοσθαι
: less freq. in Comp. and Sup. , δικαιότεροι χαρίσασθαι
; δικαιότατος εἶ ἀπαγγέλλειν
; butδίκαιόν ἐστιis also found, Hdt. 1.39 , A. Pr. 611 , etc.: pl., δίκαια γὰρ τόνδ' εὐτυχεῖν
, cf. Tr. 495 , 1116 ;δικαίως ἄν,c. opt., Pl. Phdr. 276a . [δικαίωνwith penult. short in Orph. Fr. 247.2 ; cf.οὐ δίκαον: οὐ δίκαιον,
References
- Hom.
- Od. 3.52
- 9.175
- 8.575
- Il. 13.6
- 11.832
- Thgn. 314
- 794
- D. 3.21
- Sol. 12.2
- Hdt. 2.177
- Od. 14.90
- S. Ant. 292
- Od. 13.209
- Hp. Medic. 2
- Hdt. 1.96
- A. Th. 598
- 610
- Pl. Grg. 507b
- S. Ant. 791
- Od. 18.414
- GDI 5056
- X. Cyr. 2.2.26
- Pi. P. 1.86
- Hp. Art. 7
- Antipho 1.8
- Luc. Hist.Conscr. 39
- Hdt. 7.108
- Th. 3.44
- Hdt. 2.149
- D. 21.3
- 154
- A. Pr. 189
- Arist. EN 1129a34
- 1131b25
- 27
- 1134b18
- Id. Rh. 1374a27
- EN 1137b12
- Ar. Nu. 99
- D. 21.67
- E. IA 810
- Antipho 6.24
- X. HG 5.3.10
- Id. An. 7.7.14
- 17
- A. Ag. 812
- Ar. Av. 1435
- Th. 2.89
- Inscr.Prien. 50.8
- 123.8
- Lys. 2.12
- D. 21.177
- Th. 3.54
- D. 21.179
- Plu. Luc. 3
- Plb. 3.21.10
- D.H. 3.51
- Hdt. 6.137
- A. Ag. 376
- And. 1.135
- A. Ag. 1604
- Id. Eu. 55
- X. Mem. 4.4.5
- Cyn. 7.4
- Poll. 1.196
- Hp. Art. 69
- Id. Fract. 1
- S. Fr. [1119]
- Supp.Epigr. 2.184.7
- S. Aj. 547
- Pl. Cra. 418e
- Th. 1.76
- Id. 6.34
- S. OT 675
- Ar. V. 1149
- Isoc. 15.170
- Ar. Av. 1222
- IG 12(2).526c17
- IG 7.2543.3
- Hdt. 9.60
- 8.137
- Id. 9.27
- Ar. Nu. 1434
- S. Ant. 400
- Antipho 3.3.7
- Th. 4.17
- Lys. 20.12
- D. 6.37
- Arist. Pol. 1287b12
- Th. 3.40
- Lys. 20.34
- Pl. Smp. 172b
- Hdt. 1.39
- A. Pr. 611
- S. Aj. 1126
- Tr. 495
- 1116
- Pl. Phdr. 276a
- Orph. Fr. 247.2
